Toplantıya TTB Merkez Kurulu 2. Lideri Pınar Saip, İTO Yönetim Kurulu Lideri Osman Küçükosmanoğlu, SES Genel Eş Başkanı Nazan Karacabey, SES Şişli Şube Eş Başkanı Fadime Kavak ve TTB Afetlerde Sıhhat Hizmetleri İdaresi Akademisi üyesi Raşit Tükel katıldı.
Açıklama öncesi kelam alan Pınar Saip, “Depremin üçüncü yılında hala yaraların sarılmadığını görüyoruz. On binlerce canımızı kaybettik. Yaşananlar bir tabiat olayı değil, rant uğruna yaratılmış bir yıkımdır” dedi. Saip, raporun sıhhat işçileri ve halkın iştirakiyle hazırlandığını vurguladı. Fadime Kavak ise mümkün İstanbul sarsıntısına dikkat çekerek, “İstanbul’daki sıhhat kurumlarının sarsıntıya dayanıklılığı önemli biçimde sorgulanmalıdır. Sarsıntıda en çok gereksinim duyulacak olan sıhhat işçilerinin güvenliği sağlanmadan gerçek bir hazırlıktan kelam edemeyiz” dedi. Nazan Karacabey ise “Sağlık sırf biyolojik bir sıkıntı değildir. Sarsıntı bölgesinde yaşananlar toplumsal cinayet niteliği taşımaktadır. Kentler, sırf binalar yapılarak tekrar inşa edilemez” sözlerini kullandı.
‘DEPREM GEÇMİŞTE KALMIŞ BİR OLAY DEĞİL’
Raporu okuyan Raşit Tükel, çalışmanın Adıyaman, Hatay ve Malatya’da yapılan 36 derinlemesine ferdi görüşme ile dört vilayette gerçekleştirilen 12 odak küme görüşmesine dayandığını belirtti. Tükel, “Bu çalışma, 6 Şubat zelzelelerinin üçüncü yılında psikososyal sıkıntıların azalmadığını, bilakis kronikleşerek ömrün kalıcı bir modülü haline geldiğini gösteriyor. Zelzele, iştirakçiler için geride kalmış bir olay değil; hala süren, kapanmayan ve yine tecrübelenen bir süreç olarak yaşanıyor” dedi. Görüşmelerde kamyon sesleri, inşaat gürültüsü, bozuk yollar üzere çevresel uyaranların depremzede yurttaşlara sarsıntı anını daima tekrar anımsattığını aktaran Tükel, “Bu hatırlama yalnızca zihinsel değil; bedensel ve mekansal olarak da tekrar üretilen bir tecrübeye dönüşmüş durumda” tabirlerini kullandı.
BARINMA ALTYAPI VE ADALET KRİZİ
Tükel, barınma, altyapı ve kamusal hizmetlerdeki meselelerin psikososyal uygunluk halini tehdit eden esas etkenler olduğunu vurgularak “Barınma sırf bir çatı sıkıntısı değildir. Konteyner ömrü; güvencesizlik, bağımlılık, şiddet ve hata risklerini artırıyor. Süregelen altyapı problemleri ise hem fizikî ömrü hem ruh sıhhatini olumsuz etkiliyor” diye konuştu. Raporda toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin tüm süreçleri kesen temel bir öge olduğuna da dikkat çekildi. Tükel bayanların artan bakım yükü ve güvencesizlik nedeniyle kendi gereksinimlerini geri plana ittiğini, çocuklar ve gençler açısından ise eğitim kaybı, ümitsizlik ve riskli davranışların arttığı belirtti. Sıhhat hizmetlerine erişimde önemli meseleler yaşandığını tabir eden Tükel, “Psikososyal dayanaklar süreksiz ve yetersiz. Bu durum hem takviye arama isteğini zayıflatıyor hem de ruhsal meseleleri derinleştiriyor” diye ekledi. İSTANBUL
