Bilim insanları uzun vakittir yüz ve saçlı derideki yaraların, kol yahut karın üzere bölgelere kıyasla daha süratli ve daha az iz bırakarak güzelleştiğini biliyordu. Ancak bunun ardındaki biyolojik neden birinci kere bu kadar net biçimde açıklandı.
Araştırmaya nazaran bu farkın temelinde fibroblast ismi verilen ve yaraların güzelleşmesinde kilit rol oynayan hücreler yer alıyor. Bu hücreler, yaranın kapanmasını sağlamak için doku üretiyor. Bedenin büyük kısmında fibroblastlar, düzgünleşme sırasında ağır yara dokusu oluşturarak iz bırakıyor. Yüz bölgesindeki fibroblastlar ise farklı bir kökene sahip. Bu hücreler, yara güzelleşirken yeni yara dokusu üretmek yerine, olağan dokuya daha çok benzeyen bir yapı oluşturuyor. Bu da yüz yaralarının daha az besbelli olmasını sağlıyor.
Fareler üzerinde gerçekleştirilen araştırmada birebir büyüklükte yaralar açılan farklı beden bölgeleri karşılaştırıldı. Sonuçlar, yüz ve saçlı deride oluşan yaraların gövdeye kıyasla daha küçük izlerle güzelleştiğini gösterdi.
Daha da dikkat cazip olan ise yüz bölgesinden alınan hücrelerin bedenin öteki bölgelerine nakledildiğinde, bu bölgelerde de daha az iz oluşması oldu.
YENİ TEDAVİLERE İMKAN SAĞLAYABİLİR
Araştırmacılar, bu süreci denetim eden ROBO2 isimli bir protein yolunu da tespit etti. Bu düzeneğin taklit edilmesi halinde, bedenin öteki bölgelerinde de daha az iz bırakan güzelleşme sağlanabileceği düşünülüyor.
Bu bulgular, sadece estetik açıdan değil, cerrahi operasyonlar, yanıklar ve organlarda oluşan yaralar açısından da kıymetli. Bilim insanları, ileride yara izlerini azaltan yeni ilaç ve tedavilerin geliştirilebileceğini belirtiyor.
Çalışmanın bulguları bilim dergisi Cell’de yayınlandı.
