SGK uzmanından emeklilere ‘maaş kesintisi’ uyarısı: Siyasiler o yasaktan muaf!
Emeklilikten sonra çalışmak isteyen binlerce kişinin gözü kamu iş ilanlarında. Lakin kamu dalında misyon almak, özel bölümde olduğu üzere ek gelir sağlamıyor. SGK uzmanı İsa Karakaş’a nazaran, 2005’ten bu yana yürürlükte olan düzenlemeler memur, personel ve esnaf emeklileri için değerli kısıtlamalar içeriyor.
Türkiye’de 1 Ocak 2005’ten itibaren emeklilerin kamu kurumlarında çalışması sıkı kurallara bağlandı. Genel bütçeli daireler, belediyeler, KİT’ler ve devletin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerde işe başlayan emeklilerin maaşları büsbütün kesiliyor.
SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
Kamuya giren emekliler için uygulanan sistem şu formda işliyor:
- Maaş büsbütün kesiliyor: Kamu kurumunda memur, emekçi yahut kontratlı işçi olarak vazifeye başlayan emeklinin aylığı durduruluyor.
- SGDP uygulanmıyor: Özel bölümde olduğu üzere “Sosyal Güvenlik Takviye Primi” (SGDP) ödeyerek maaş alma imkânı bulunmuyor.
- Tüm primler kesiliyor: Çalışılan kurumdan alınan fiyat üzerinden sigorta ve genel sıhhat sigortası primleri kesiliyor ve kişi sistemde “hiç emekli olmamış” üzere bedellendiriliyor.
KİMLER HEM EMEKLİ AYLIĞI HEM KAMU ÖDEMESİ ALABİLİYOR?
Bazı vazifeler ve statüler bu kuralın dışında tutuluyor. “Hem emekli aylığını alıp hem de kamudan ödeme alabilenler” şunlar:
- Cumhurbaşkanlığına seçilenler
- Bakanlar Kurulu üyeliğine dışarıdan atananlar
- TBMM üyeliğine seçilenler
- Belediye liderleri ve belediye meclis üyeleri
- Ders fiyatı karşılığı eğitim kurumlarında vazife alanlar
- Vakıf üniversitelerinde akademisyen olarak çalışanlar
- Yönetim kurulu üyeliği yapanlar yahut huzur hakkı alanlar
- Cumhurbaşkanı kararıyla atanan üst seviye bürokratlar
- Muhtarlar
MUHTARLAR İÇİN ÖZEL DURUM
Muhtar seçilen emeklilerin aylıkları kesilmiyor. Bu kümedeki emekliler hem devletten aldıkları emekli maaşını hem de muhtarlık ödeneğini almaya devam edebiliyor. Ayrıyeten muhtarlar için SGDP kesintisi de uygulanmıyor.
EMEKLİYE YASAK SİYASİLERE İSTİSNA
Mevcut sistem, düşük gelirli emekliler açısından önemli bir eşitsizlik yaratıyor.
- Düşük maaşlı emekliye sınırlama: Kamu kurumunda çalışan emeklinin aylığı derhal kesiliyor.
- Yüksek maaşlılara ayrıcalık: Belediye liderleri ve milletvekilleri emekli aylıklarını almaya devam edebiliyor.
- Kamu tarifi çelişkisi: Belediye şirketlerinde çalışanlar kamu sayılırken, üst seviye siyasi vazifeler kısıtlamadan muaf tutuluyor.
“Hem emekli maaşımı alırım hem de kamu maaşı alırım” devri büyük ölçüde sona ermiş durumda. Kamuda çalışmak isteyen emekliler için aylığı kaybetmeden misyon yapabilmek artık sırf istisnai durumlarla hudutlu bulunuyor.
