Şam’ın YPG/SDG operasyonu: Suriye’de dengeler nasıl bu kadar hızlı değişti?
Suriye hükümetinin, terör örgütü YPG/SDG’nin uzun müddettir denetim ettiği bölgeleri kısa müddette ele geçirmesi, bu ay Şam, Paris ve Irak’ta yapılan kritik toplantılar zincirinin akabinde sürat kazandı.
Reuters’a konuşan ve kapalı kapılar arkasında gerçekleşen görüşmeler hakkında bilgi sahibi dokuz kaynak, sürecin detaylarını paylaştı.
Kaynaklara nazaran, ABD bu operasyonun önüne geçmedi ve bu durum Suriye’de güç istikrarını kökten değiştiren atılımın önünü açtı.
Reuters’ın aktardığına nazaran, HTŞ denetimindeki Şam hükümetinin temsilcisi el-Şara, operasyonla iki kıymetli kazanım elde etti: Suriye topraklarını tek bir idare altında birleştirme gayesinde ilerledi ve ABD Başkanı Donald Trump yönetimi açısından “tercih edilen muhatap” pozisyonuna yaklaştı.
Operasyonun, YPG/SDG’nin Suriye’nin kuzeydoğusunda sürdürmeyi planladığı özerk yapıyı fiilen ortadan kaldırdığı belirtildi. Şara’nın geçmişte El Kaide’nin mahallî uzantısına liderlik etmiş olması ise Washington’un dayanağının hudutlarını test eden başlıklardan biri olarak öne çıktı.
Haberde, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın, Washington’un artık Suriye devletiyle iştirak kurabileceğini ve YPG/SDG’nin başka bir aktör olarak sürdürülmesine sıcak bakmadığını söylediği aktarıldı.
Reuters’a konuşan ABD’li bir kaynak ise “Görünüşe nazaran Şara usta bir stratejist” değerlendirmesinde bulundu.
OPERASYONUN İŞARETİ 2024’TE BELİRLENDİ
Reuters’ın aktardığına nazaran, 4 Ocak’ta Şam’da YPG/SDG ile entegrasyon görüşmeleri yapılırken toplantı bir Suriyeli bakan tarafından aniden sonlandırıldı.
Ertesi gün ise bir Suriye heyeti, ABD arabuluculuğunda İsrail ile güvenlik paktı görüşmeleri için Paris’e gitti. Haberde, Suriye tarafının İsrail’i YPG/SDG’yi cesaretlendirmekle suçladığı ve Kürtlerin entegrasyonu geciktirmemesi için İsrail’e davet yaptığı söz edildi.
Kaynaklara nazaran, Paris’te YPG/SDG’nin denetimindeki kimi bölgelerin geri alınmasına yönelik “sınırlı bir operasyon” fikri gündeme geldi ve bu teklife açık bir itiraz gelmedi.
İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter ise Reuters’a yaptığı açıklamada, İsrail’in Suriye ordusunun YPG/SDG’ye saldırısını onayladığı argümanını reddetti.
Haberde, Suriye hükümetinin Türkiye’den de bir bildiri aldığı, buna nazaran Kürt sivillerin korunması kuralıyla Washington’un YPG/SDG’ye yönelik bir operasyona onay verebileceği tabir edildi.
YPG/SDG: “ABD BİZİ SATTI”
Reuters’ın aktardığına nazaran, operasyon başladıktan sonra ABD’nin YPG/SDG’ye dayanağını geri çektiğine yönelik sinyaller verdiği belirtildi. Haberde, 17 Ocak’ta Tom Barrack’ın Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde YPG/SDG yöneticisi Mazlum Abdi ile görüştüğü ve ABD’nin çıkarlarının artık Şara’dan yana olduğunu ilettiği argüman edildi. YPG/SDG’li bir yetkili bu iddiayı reddetti.
ABD’li askeri yetkililer ve birtakım YPG/SDG’li kaynaklar ise Washington’un, sivillere ziyan gelmesi ya da IŞİD tutuklularının bulunduğu merkezlerin istikrarsızlaşması halinde “koruma” garantisi verdiğini aktardı.
Suriye güçlerinin başlangıçta hedeflenen bölgenin ötesine ilerlemesi üzerine ABD’nin durdurma daveti yaptığı, koalisyon uçaklarının birtakım noktalarda ikaz fişeği attığı belirtildi. Fakat bu adımların YPG/SDG’nin beklentilerinin epeyce gerisinde kaldığı vurgulandı.
Hadiya Youssef, “Koalisyon güçlerinin ve Amerikalı yetkililerin yaptığı kabul edilemez. Nitekim prensipsiz misiniz? Müttefiklerinizi bu kadar kolay mı satarsınız?” tabirlerini kullandı.
“ŞARA FAZLA İLERİ GİTTİ, ABD RAHATSIZ OLDU”
Habere nazaran Şara, operasyonun son basamağında neredeyse “fazla ileri gitti.” Suriye güçleri Arap nüfusun ağır olduğu bölgeleri süratle ele geçirip ilerlemeyi sürdürdü. 19 Ocak’a gelindiğinde, bir gün evvel ateşkes ilan edilmesine karşın kuzeydoğudaki YPG/SDG işgalindeki son kentlerin kuşatılmasına yaklaşılmıştı.
Reuters’ın aktardığına nazaran, ABD idaresi ateşkesin ihlal edilmesinden rahatsız oldu ve Kürt sivillere yönelik geniş çaplı şiddet ihtimalinden kaygı etti. Haberde, kimi ABD’li siyasetçilerin çatışmaların sürmesi halinde Suriye’ye tekrar yaptırım uygulanmasını gündeme aldığı belirtildi.
Şara, güçlerinin YPG/SDG’nin son kalelerine yaklaşmasının akabinde yeni bir ateşkes ilan etti. YPG/SDG’nin hafta sonuna kadar entegrasyon planı sunması halinde ilerlemeyeceklerini söyledi.
Reuters’a konuşan ABD’li kaynaklar, bu atılımın Washington’u rahatlattığını ve Şara’nın “sorunu şimdilik atlattığını” aktardı. Dakikalar sonra Tom Barrack da YPG/SDG’nin entegrasyonuna ait açıklama yaptı.
Barrack, YPG/SDG’nin IŞİD’e karşı kurulma maksadının “büyük ölçüde sona erdiğini” ve YPG/SDG için en büyük fırsatın Şara idaresi altında olduğunu savundu.
