ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ı ele geçirmek için gümrük tarifelerini baskı aracı olarak kullanacağı tarafındaki tehditlerinden çarşamba günü geri adım attı.
Davos’ta NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşen Trump, askeri güç kullanımını da dışladığını söyledi ve Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’la ilgili uyuşmazlığı sona erdirecek bir “anlaşmanın yakın” olabileceği bildirisini verdi.
İsviçre’nin Davos kasabasında konuşan Trump, Batılı Arktik müttefiklerinin 57 bin nüfuslu stratejik ada için yeni bir mutabakat oluşturabileceğini savundu.
Trump, bunun “Altın Kubbe” füze savunma sistemi amacı ve kritik minerallere erişim isteğini karşılayacağını, tıpkı vakitte Rusya ve Çin’in Arktik’teki tesirini sınırlayacağını öne sürdü.
Trump, “Herkesin çok memnun olacağı bir mutabakat. Uzun vadeli bir muahede. Son uzun vadeli anlaşma… Güvenlik ve mineraller açısından herkesi çok düzgün bir pozisyona getiriyor” dedi. Trump ayrıyeten, “Bu sonsuza kadar sürecek bir anlaşma” sözlerini kullandı.
RUTTE’DEN AÇIKLAMA
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise görüşmede Grönland’ın Danimarka’ya bağlı kalıp kalmayacağı konusunun gündeme gelmediğini söyledi. Rutte, Trump’ın temel odağının Arktik’te artan Rusya ve Çin faaliyetlerine karşı bölgenin nasıl korunacağı olduğunu tabir etti.
Trump, Dünya İktisat Forumu’nda yaptığı konuşmada Grönland konusunda askeri seçeneği dışlayarak, “İnsanlar güç kullanacağımı düşündü ancak kullanmak zorunda değilim. Güç kullanmak istemiyorum. Güç kullanmayacağım” dedi.
1 ŞUBAT TARİFELERİ ASKIYA ALINDI
Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada ABD ve NATO’nun “Grönland ve tüm Arktik bölgesi için gelecekteki muahedenin çerçevesini oluşturduğunu” belirtti.
Trump, bu “anlayış” doğrultusunda 1 Şubat’ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük tarifelerini uygulamayacağını duyurdu.
Trump, hafta sonu sekiz Avrupa ülkesine (Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya) yönelik gümrük vergilerini kademeli artırma tehdidinde bulunmuştu.
NATO’dan yapılan açıklamada, Danimarka, Grönland ve ABD ortasında Rusya ve Çin’in Grönland’da ekonomik ya da askeri bir “ayak izi” edinmesini engellemeye dönük görüşmelerin devam edeceği bildirildi.
Görüşmelerin tarihi ve yeri paylaşılmazken, Trump sürece Lider Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve özel temsilci Steve Witkoff’un katılacağını söyledi.
“HALKIN KENDİ BAHTINI BELİRLEME HAKKI ÖNEMLİ”
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ise sürecin toplumsal medya üzerinden değil, diplomasi yoluyla yürütülmesi gerektiğini belirtti. Rasmussen, “Bizim için kritik olan, Danimarka Krallığı’nın bütünlüğü ve egemenliğine hürmet duyulması ve Grönland halkının kendi yazgısını tayin hakkının korunmasıdır” dedi.
Trump’ın Grönland çıkışı, Davos gündemine damga vurdu. Avrupa diplomatik kaynakları, Trump’ın ton değiştirmesinin uyuşmazlığı büsbütün çözmediğini lakin müttefikler ortasındaki açık tansiyonu yumuşattığını belirtti.
Öte yandan Trump, konuşmasında Danimarka’yı “nankörlükle” suçladı, Grönland’ı “bir modül buz” olarak niteledi ve talebini “küçük bir istek” biçiminde savundu.
Trump’ın askeri güç ve tarife tehditlerinde geri adım sinyali vermesi, piyasalarda da tesirini gösterdi. Wall Street’te alımlar hızlanırken, S&P 500 endeksi gün içinde yaklaşık iki ayın en güçlü yükselişini kaydetti.
