Çin, yapay zeka alanında batının teknolojik üstünlüğüne hiç beklenmedik bir süratle yaklaşıyor. Google’ın yapay zeka ünitesinin başındaki isim olan Demis Hassabis, Çinli modellerin artık batılı rakiplerinin yalnızca “birkaç ay” gerisinde olduğunu söyledi.
Bu açıklama, uzmanların yalnızca birkaç yıl evvel yaptığı öngörüleri altüst ediyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin, Çin’in ilerlemesini yavaşlatmak hedefiyle uyguladığı çip kısıtlamalarına karşın, Pekin idaresi bu teknolojik yarışı bırakmıyor ve bilakis ortadaki arayı mucizevi bir halde kapatıyor.
Chip’in aktardığına nazaran Hassabis’in dikkat çektiği en kıymetli nokta ise “taklit” ile “yenilik” ortasındaki ince çizgi. Çinli şirketlerin mevcut teknolojiye yetişme konusunda mükemmel bir iş çıkardığını kabul eden Hassabis, asıl imtihanın şimdi verilmediğini düşünüyor. Mevcut modelleri kopyalamak ya da onlara yaklaşmak bir muvaffakiyet olsa da, yapay zekanın hudutlarını belirleyen yepisyeni bir mimariyi, örneğin Transformer modelinden daha ileri bir yapıyı Çin’in icat edip edemeyeceği merak konusu olmaya devam ediyor. Şimdiye kadar Çin’in bu şekil esaslı bir inovasyon sergilediği görülmedi ancak mevcut gelişim suratı kimsenin bu ihtimali göz gerisi etmesine müsaade vermiyor.
DEEPSEEK VE DOĞUNUN YÜKSELEN GÜCÜ
Çin’in bu yarıştaki en büyük atılımı elbet “DeepSeek” oldu. Yaklaşık bir yıl evvel piyasaya sürülen bu model, Amerikalı yahut Avrupalı rakiplerinin şimdi fiyatsız sunmadığı gelişmiş düşünme yeteneklerini kullanıcılarına parasız açarak piyasayı sarstı. Üstelik bu sistemi açık kaynaklı hale getirmesi, kesimdeki tüm istikrarları değiştirdi.
Çin’in gücü yalnızca DeepSeek ile sonlu değil. Alibaba’nın Qwen modeli, MiniMax ve Manus AI üzere sistemler de rakipleriyle baş başa performans sergiliyor. Yakın vakitte çıkması beklenen yeni DeepSeek eseri, Hassabis’in “sadece birkaç ay gerideler” tezinin ne kadar haklı olduğunu kanıtlayacak bir test vazifesi görecek.
Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang da bu görüşleri destekleyen bir tablo çiziyor. Huang’ın söylediğine nazaran Çin, güç konusunda Batı’dan ileride yer alırken, altyapı ve yapay zeka modelleri konusunda ise çabucak gerisinden geliyor. Her ne kadar çip teknolojisinde ABD hala liderliğini korusa da, Çin yazılım ve verimlilikle bu açığı kapatıyor.
Hem Washington hem de Pekin idaresi, “Yapay Genel Zeka”ya (AGI) birinci ulaşan taraf olmanın, tarihin akışını değiştirecek bir avantaj sağlayacağını biliyor. Bu devasa rekabette ipi kimin göğüsleyeceğini ise yalnızca vakit gösterecek.
