Brigham ve Kadın Hastalıkları Hastanesi ile Harvard Tıp Fakültesi uzmanları, çağdaş hayatın dayattığı çalışma temposu ile bedenin iç saati (circadian ritim) ortasındaki çatışmanın bedelini açıkladı. Yapılan araştırmaya nazaran, gece geç saatlerde etkin olan bireyler, toplumun geneline oranla çok daha önemli sıhhat meseleleriyle karşı karşıya.
CİRCADİAN RİTİM YALNIZCA UYKU DEĞİL
İnsan bedeninin ana saati olan circadian ritim; yalnızca uyku sistemini değil, tıpkı vakitte tansiyonu, kalp atış suratını, gerilim hormonlarını ve metabolizma istikrarını de yönetiyor. Araştırma ekibinin lideri Sina Kianersi, iç saat ile iş programları ortasındaki çatışmanın sağlıklı alışkanlıkları sürdürmeyi imkansız hale getirdiğini vurguluyor.
Northwestern Üniversitesi’nden Kristen Knutson ise durumu çarpıcı bir lisanla özetliyor:
“Gece yaşayan şahıslar, büsbütün sabah beşerlerine nazaran tasarlanmış bir dünyada hayatta kalmaya çalışıyor.”
14 YILLIK TAKİP: BAYANLARDA RİSK DAHA YÜKSEK
İngiltere’deki UK Biobank data tabanı üzerinden 300 binden fazla yetişkinin 14 yıl boyunca izlendiği çalışma, şu somut dataları ortaya koydu:
Yüzde 16 Risk Artışı: Kendini “gece kuşu” olarak tanımlayanların, birinci defa kalp krizi yahut inme geçirme riski ortalamadan %16 daha fazla.
Metabolik Meseleler: Bedenin sabah erken saatlerdeki yüksek kalorili beslenmeyi tolere edememesi, kilo ve şeker istikrarını bozuyor.
Kadınlar Daha Fazla Etkileniyor: Araştırma, bayanların Amerikan Kalp Derneği’nin belirlediği temel sıhhat kriterlerini karşılamada erkeklere oranla daha fazla zorlandığını gösteriyor.
TEMEL NEDEN YALNIZCA GENETİK DEĞİL
Uzmanlar, bu yüksek riskin yalnızca biyolojik bir mecburilik olmadığını; gece ömür şeklinin beraberinde getirdiği sigara kullanımı, yetersiz uyku ve sistemsiz beslenme üzere davranışsal faktörlerin de süreci tetiklediğini belirtiyor.
Kalp sıhhatini korumak için biyolojik ritme uygun bir hayat modelinin teşvik edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
