Depremlere karşı komisyonlar kurulsa da öneriler rafta kalıyor: Değişmeyen deprem sorunları
AKP iktidarı periyodunda, sarsıntı riskinin önlenmesi için birinci komite bundan 16 yıl evvel kuruldu. Kurulun Temmuz 2010’da kamuoyu ile paylaştığı raporda, bugün tartışılmaya devam ettiği üzere; “afet öncesi önlemlerden çok yara sarma siyasetlerine öncelik verildiği, imar affı sorunu yaşandığı, afet tedbirlerine ait sorumlulukların kimde olduğunun tanımsız kaldığı” tespitlerine yer verildi ve bu meselelerin giderilmesi gerektiği kaydedildi. Zelzeleyle ilgili ikinci kurul ise 2021 yılının temmuz ayında raporunu yayımladı.
ÖZEL’İN 5 YIL EVVELKİ UYARILARI
Söz konusu komitenin kurulması için o devir CHP Küme Başkanvekili olarak önerge veren Özgür Özel, önergesinde 2010’da Meclis’in hazırladığı rapora gönderme yaparak “Deprem neslinde olan ülkemizde 1999 Gölcük ve Düzce sarsıntılarından bu yana zelzele konusu değerli gündem unsurları ortasında yer almış, mevcut yapı stokunun sağlamlaştırılması başta olmak üzere alınması gereken bir dizi tedbir sıralanmıştır. Bu çerçevede Araştırma Kurulu kurulmuş ve tekliflerini bir rapor halinde sunmuştur. Fakat bu rapora karşın merkezi idare zelzele öncesinde atılması gereken adımları atmamış, sarsıntıdan kaynaklanan vefatlar azaltılamamıştır. İmar affı olarak bilinen düzenlemelerin de zelzelenin yaratacağı yıkımı azaltma konusunda alınacak tedbirlere bir yarar sağlamadığı açıktır. AKP’nin imar affı düzenlemelerine artık bir son vermesi gerekmektedir. AKP hükümetlerinin, sarsıntıyla gayret noktasında uyguladıkları kentsel dönüşüm projelerinin, yıllardır rant odaklı olarak ilerlediği görülmekte ve kentsel dönüşüm uygulamak isteyen birtakım muhalefet belediyelerine pürüzler çıkarıldığı bilinmektedir” dedi.
‘HÜKÜMSÜZ’ KALAN ÖNERİLER
Bu rapordan iki yıl sonra Kahramanmaraş merkezli zelzeleler yaşandı ve bunun üzerine Meclis’te tekrar bir araştırma komitesi kuruldu. 2023 genel seçimlerinden çabucak evvel çalışmalarını tamamlayan komitenin raporunda AFAD’ın alanda daha faal olması için yine yapılandırılması, vilayetlerde valilik nezdinde afet şuraları oluşturulması, valiliklerin afet çalışmalarıyla ilgili Meclis’in Etraf ve İmar kurullarını nizamlı olarak bilgilendirmesi, afet sonrası oluşturulacak süreksiz barınma alanları için sel ve su baskınını önceleyecek alanlar belirlenmesi, bakanlıklar bazında afet daireleri kurulması, elektrik ve doğalgaz kesintilerinin olmaması için çizgilerin güçlendirilmesi, Fay Yasası ve Afet Risk Azaltma Yasası çıkartılması üzere teklifler yer aldı. Lakin seçim devrine denk gelen bu tekliflerden sonra komitenin raporu TBMM Genel Kurulu’nda görüşülemedi ve rapor bugün Meclis kayıtlarında “hükümsüz” tabiriyle kaldı.
