Cemevleri ‘kültürel tesis’ ilan edildi… Alevi kurumlarından karara tepki!
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Mekânsal Planlar Üretim Yönetmeliği’nde yaptığı değişiklikle cemevleri, imar mevzuatında “kültürel tesis” olarak tanımlandı. 22 Ocak 2026 tarihli ve 33145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, yansılara neden oldu.
Alevi kurumları, kararın eşit yurttaşlık ve inanç özgürlüğünü ihlal ettiğini belirterek düzenlemeyi reddettiklerini açıkladı.
Alevi Bektaşi Federasyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Türkiye Alevi Federasyonu, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı, Alevi Kültür Dernekleri, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Avustralya Alevi Bektaşi Federasyonu’nun ortak açıklamasında, yönetmeliğin “inkâr siyasetinin yeni bir ilanı” olduğunu kaydetti.
“CAMİYİ ‘İBADET ALANI’, CEMEVİNİ ‘KÜLTÜREL TESİS’ SAYMAK ANAYASAL SUÇ”
Şahinbey Belediyesi CHP’nin evvelki devir Meclis Üyesi Uğur Kalkan, değişikliği eleştirerek, “Resmî Gazete’de yayımlanan bu yeni lejant, açık bir ayrımcılık dokümanıdır. Anayasa’nın 10. unsuru ‘Kanun önünde eşitlik’ derken, 24. hususu ‘İnanç özgürlüğünü’ garanti altına alırken; camiyi ‘ibadet alanı’, cemevini ‘kültürel tesis’ saymak anayasal hatadır. Cemevi bir hobi alanı yahut stant salonu değil, bir inancın merkezidir. Bir inancı ‘ibadet’, başkasını ‘kültürel faaliyet’ olarak kodlamak, eşit yurttaşlık unsurunu yok saymaktır. Tanımlama değil, tanınma istiyoruz!” dedi.
ALEVİ DERNEKLERİNDEN ORTAK AÇIKLAMA
Alevi Bektaşi Federasyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Türkiye Alevi Federasyonu, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı, Alevi Kültür Dernekleri, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Avustralya Alevi Bektaşi Federasyonu’nun ortak açıklamasında şu sözlere yer verildi:
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan, ‘Mekânsal Planlar İmal Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ 22 Ocak 2026 tarihli ve 33145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Bu yönetmelik, Alevi toplumunun yıllardır lisana getirdiği taleplere bir tahlil değil; tersine, inkâr siyasetinin yeni bir ilanıdır!
Cemevlerinin, imar mevzuatında “Kültürel Tesis Alanı” başlığı altında tanımlanması; AKP ve Saray’ın, Alevi inancını yok etmeye çalıştığının ve Cemevlerini ibadethane olarak tanımlamadığının en net göstergesidir!
Aleviler için Cemevi bir ‘kültür merkezi’ değil, İbadethanedir!
Bu husus ne yönetmeliklerle, ne de söz değişikliği ile çözülebilir.
Cemevlerini; cami, kilise ve havranın karşısına eşit bir ibadet yeri olarak koymaktan şuurlu biçimde kaçınan bu düzenleme, eşit yurttaşlık prensibini açıkça ihlal etmektedir.
Devlet, bir yandan ‘Alevilerle Açılım’ telaffuzunu deverana sokarken; Cemevlerinin problemini çözeceğiz diyerek Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nı kurarken, başka yandan Alevilerin ibadethanesini maddelerde açıkça belirtmekten kaçmaktadır.
Bu da, bir defa daha göstermiştir ki, AKP Hükümeti ve Saray’ın kaygısı, Alevilerin taleplerini yerine getirmek değil; inancımızı yok saymaktır.
Kurulan bu yapının, fonksiyonsuz olduğu ve kuruluş gayesinin da inancımızın asimilasyonuna hizmet ettiği tescillenmiştir.
Bu ikiyüzlü yaklaşım saklanamaz ve kabul edilemez.
Alevi Kurumları olarak açıkça söz ediyoruz: Cemevlerinin statüsü, yönetmeliklerle değil; inanç özgürlüğü ve eşit yurttaşlık temelinde, Anayasa’ya ibadethane olarak eklenmelidir.
Alevi İnancı, bu ülkenin asli inançlarından biridir ve bu gerçek, er ya da geç, hukuken de kabul edilmek zorundadır.
Bu düzenlemeyi reddediyoruz. Alevi toplumunun iradesini yok sayan, inancımızı tanımayan hiçbir “düzenleme” bizim açımızdan legal değildir.”
