Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, ‘Kanarya Apartmanı’ davasında bozma istedi: ‘Bilirkişi raporu yetersiz’
6 Şubat sarsıntılarında Adıyaman’ın Merkez ilçesi Alitaşı Mahallesi’nde bulunan Kanarya Apartmanı’nın A ve B bloklarının yıkılması sonucu 36 kişi hayatını yitirdi.
Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen duruşmada, fenni mesul ve proje müellifi Halil Bağcı’ya, “bilinçli taksir” kabahatinden 15 yıl, kooperatif üyesi Şemsettin Gürsoy’a ise “basit taksir” hatasından 11 yıl 3 ay mahpus cezası verildi.
Kararın temyiz edilmesi üzerine evrak Yargıtay’a gitti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, evrakla ilgili tebliğnamesini hazırlayarak, Yargıtay 12. Ceza Dairesi’ne gönderdi. Belgeyle ilgili son kararı Yargıtay 12. Ceza Dairesi verecek.
Başsavcılığın tebliğnamesinde, yetersiz uzman raporuna dayanılarak kurulan kararın bozulması istendi.
KAMÇATKA YARIMADASI’NDA MEYDANA GELEN 8,8 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ SARSINTI KARŞILAŞTIRMASI
Tebliğnamede, 24 Ocak 2020 tarihinde Elazığ ilinin Sivrice ilçesinde meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki sarsıntının, Adıyaman’ın da ortalarında bulunduğu geniş bir bölgede hissedildiği, Adıyaman Valiliği AFAD Acil Durum Müdürlüğü IRAP Sekretaryası nezaretinde hazırlanan 2021 tarihli Vilayet Afet Risk Azaltma Planı’nın 66. sayfasında, “Adıyaman Alitaş Mahallesi’nin zayıf taban özelliklerine sahip olduğu” tespitine yer verildiği hatırlatıldı.
Rusya’nın doğusundaki Kamçatka Yarımadası’nda meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki sarsıntı karşılaştırması yapan savcı tebliğnamesinde, bu sarsıntıda ölen olmadığının açıklandığını belirterek, “Üstelik dev zelzelelerle yaşamayı bilen bir ada olan Kamçatka’nın 300 bin kişilik nüfusu, hafif ve alçak inşa edilmiş yapılarda hayatını sürdürüyordu. Can ve mal kaybının en azda indirgenmesinin bir sebebi de buydu” sözünü kullandı.
“DEPREM YORGUNLUĞU DİKKATE ALINMADI”
Deprem yorgunluğunun, yapı elemanlarının vakit içinde arka arda maruz kaldığı sarsıntılar nedeniyle, donatıda mikro çatlaklar oluşması, betonun bağlayıcılığını ve bütünlüğünü kaybetmesi, taşıyıcı sistemdeki rijitliğin azalması, birikimli hasarın ortaya çıkması manasına geldiği söz edilen tebliğnamede, şu görüşlere yer verildi:
“Özellikle 1995 öncesi yönetmeliklere nazaran yapılmış ve hiç güçlendirilmemiş yapılar, bu çeşit yorgunluk belirtilerine karşı daha savunmasızdır. Bölgenin depremselliği 27 yıllık süreçte bölgede yüzlerce sarsıntı meydana gelmiştir… Binanın zelzele yorgunu olması, su ve ısı yalıtımının bulunmayışı, geçen müddette Kanarya Apartmanı’nı yorgun bina haline getirme ihtimalinin çok yüksek olduğunu gösterdiği olgusunun bilimsel, uzman tahliline tabi tutulmamış olması önemli bir kovuşturma eksikliğidir.
“BİNAYA PROJE DIŞI UYGULAMALARIN YAPILIP YAPILMADIĞI ARAŞTIRILMALIYDI”
Kanarya Apartmanı’nın, 1993’teki yapı inşa tarihinden 6 Şubat 2023 tarihli zelzele anına kadar geçen müddette, binaya proje dışı uygulamaların yapılıp yapılmadığı, örneğin kaçak kat çıkılıp çıkılmadığı, doğal gaz tesisatı çekilmesi sonucu taşıyıcı ögelere müdahale edilip edilmediği, çatı katına güneş gücüyle çalışan sıcak su depoları ve panellerin yerleştirilmesinin binanın depremselliğine tesiri, bu tesisatların statik projeye bağlanıp bağlanmadığı konuları; zelzeleden sağ kurtulan bina sakinlerinin tanıklıklarıyla, Harita Kadastro Genel Müdürlüğü’nden temin edilecek zelzele öncesi görseller ve hava fotoğraflarıyla desteklenerek araştırılmalıydı.”
Tebliğnamede, literatürde, donatı çeliğinin su yalıtımı eksikliğinde 15 yıl içinde yüzde 90’a varan kesit kaybına uğrayabileceği bilinen bir olgu olmasına rağmen eksper raporlarında, sadece inşaat mühendisliği alanından oluşturulan uzman heyetinin, teknik detayları tartışmadan “statik proje müellifi asli, belediye tali kusurlu” şeklinde soyut değerlendirmelerle yetindiği aktarıldı.
“HUKUKSAL VE BİLİMSEL ANAKRONİZME DÜŞEN YETERSİZ EKSPER RAPORU…”
Dava evrakının, belirtilen bilim kollarından oluşturulacak multidisipliner bir heyete tevdi edilmesi istenen tebliğnamede, şunlar kaydedildi:
“Kolon-kiriş birleşim ayrıntılarında bir yetersizlik bulunup bulunmadığı, kısa kolon tesiri yaratan mimari uygulamaların yapılıp yapılmadığı, beton kesiti ile donatı oranlarının periyodun yönetmeliklerine uygun olup olmadığı, sarsıntıya karşı zayıf kalan hangi yapısal ayrıntının göçmeye direkt tesir ettiği;
projeyi onaylayan belediye vazifelilerinin sorumluluk alanlarının ne olduğu; 1995 yılı prestijiyle bölgede kullanılan betonun niteliğinin elle karılan mı yoksa hazır beton mu olduğu; donatıların TS standartlarına uygunluğu ve üretim menşei; kalıp sistemleri ile vibrasyon süreçlerinin yeterliliği; çatıya güneş paneli, depo yahut su sistemi üzere statik projede öngörülmeyen ek yüklerin getirilip getirilmediği; ayrıyeten yapının inşa edildiği devirde bölgedeki hâkim yapı kültürünün ne olduğu, doğru yer seçimi, nitelikli materyal temini, tecrübeli iş gücü ve ehil mühendislik hizmetine erişim imkanlarının bulunup bulunmadığı, inşa sürecine tahsis edilen bütçe ve idari regülasyon kapasitesinin 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen büyük ölçekli sarsıntıda yapının ayakta kalmasına yetecek seviyede olup olmadığı üzere hayati soruların tümüne kapsamlı ve disiplinlerarası bir yaklaşımla cevap verilmesi gerekirken;
hukuksal ve bilimsel anakronizme düşen, metodolojik tutarlılıktan mahrum, yetersiz uzman raporuna prestij edilmesi; halbuki bu sorulara bilimsel açıklık getirecek detaylı bir teknik tahlil matrisi hazırlanması, kovuşturmanın bu kapsamda genişletilmesi, eksik kanıtların tamamlanması ve bilimsel usullere uygun yeni bir uzman raporu alınması zarurî iken tüm bu süreçler yapılmadan, eksik kovuşturma eseri ve kontrole elverişsiz raporlar temel alınarak sanıkların cezalandırılmasına karar verilmesi, hukuka ters görüldüğünden, sanıklar savunmanlarının temyiz istemlerinin bu bağlamda kabulüyle, temyiz edilen kararın bozulması talep ve bildirim olunur.”
