ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın ABD denetimine girebileceğine dair açıklamalarından aylar sonra, dünyanın en varlıklı isimlerinin maden ve güç potansiyeli yüksek adaya yönelik dikkat cazibeli yatırımlar yaptığı ortaya çıktı.
Eski Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton, Trump’ın Grönland’ı satın alma fikrini birinci sefer 2018 sonunda gündeme getirdiğini ve bu teklifin, Estée Lauder varisi Ronald Lauder’dan geldiğini söyledi.
Lauder’ın daha sonra Grönland’da ziyan eden bir içme suyu şirketine yatırım yapması, ayrıyeten hidroelektrik santral projelerinde yer alması, Danimarka basınında siyasi nüfuz ve çıkar alakaları tartışmalarını beraberinde getirdi.
Jeff Bezos, Bill Gates ve Michael Bloomberg, 2019’dan bu yana Grönland’da yapay zekâ takviyeli maden arama yapan Kobold Metals şirketine yatırım yapan isimler ortasında yer aldı.
Bu yatırımlar, Trump’ın Grönland’ı “satın alma” fikrini birinci defa gündeme getirmesinden sırf aylar sonra gerçekleşti.
OpenAI CEO’su Sam Altman, 2022’de Kobold Metals’e yatırım yaparken; teknoloji dünyasının bir öbür tesirli ismi Peter Thiel, Grönland’da “özgürlük kenti” kurmayı hedefleyen Praxis isimli teşebbüsü finanse etti.
“ULUSAL GÜVENLİK MESELESİ”
Trump, bu hafta başında Grönland’la ilgili telaffuzunu sertleştirerek, adanın denetiminin “ulusal güvenlik açısından gerekli” olduğunu savundu. Air Force One’da gazetecilere konuşan Trump, “Grönland’a gereksinimimiz var” dedi.
Beyaz Saray danışmanı Stephen Miller’ın askeri müdahale ihtimalini dışlamaması, Avrupa’da reaksiyonla karşılandı.
Fransa, Almanya ve öbür Avrupa ülkeleri, Grönland halkının egemenlik hakkına takviye veren ortak açıklamalar yayımladı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Temsilciler Meclisi Lideri Mike Johnson ise askeri seçeneğin “gerçekçi olmadığını” savundu.
Öte yandan Elon Musk, Grönland’ın ABD’ye katılmasını açıkça destekleyen isimlerden biri oldu.
Musk, toplumsal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, “Grönland halkı isterse Amerika’nın bir kesimi olmaktan memnuniyet duyarız” tabirlerini kullandı.
Trump, 2019 yazında Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen’in bu fikri “absürt” olarak nitelendirmesinin akabinde Danimarka’ya yapacağı resmi ziyareti iptal etmişti.
Trump, 2024 sonunda ise ABD’nin Grönland üzerindeki “mülkiyet ve denetiminin mutlak bir gere” olduğunu savundu.
