Taşeron firmaların kıdem tazminatı yükünü kamuya sırtlama ısrarının yıllardır sürdüğü ortaya çıktı: Yargı iptal ediyor, AKP yeniden getiriyor
AKP’nin son dakikada Meclis’teki “torba teklife” eklediği unsur ile kamu, “ihale bedeli içerisinde alt patronlara ödenmediği” gerekçesiyle kamuya iş yapan taşeron firmalardan olan “kıdem tazminatı” alacaklarından vazgeçiyor. Düzenleme Eylül 2014 ile Ekim 2019 ortasındaki hizmet alımı ihalelerini kapsıyor. Taşeron firmalar tarafından çalıştırılan personellere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt patronlara rücuya bahis fiyatların kelam konusu ihale mukaveleleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçiliyor.
BİLGİ VERİLMEDİ
Kamu kurum yahut kuruluşları tarafından alt patrona rücu edilmek üzere açılmış davalarda, mahkemelerin tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın temeli hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermesi ve yargılama sarfiyatı ve vekâlet fiyatının taraflar üzerinde bırakılması öngörülüyor. Düzenlemenin hangi patronları, hangi kamu kurum ve kuruluşlarını kapsadığı, vazgeçilen alacak nedeniyle kamuya mali yükününün ne kadar olduğu, hangi meblağda alacağın tahsilinden vazgeçildiği konusunda Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda rastgele bir bilgi verilmedi.
AKP ISRARCI
CHP’nin en düşük emekli aylığının en azından taban fiyat düzeyine çıkarılmasına yönelik talebine, “mali kaynak yetersizliğini” münasebet göstererek karşı çıkan iktidar temsilcilerinin kelam konusu düzenleme ile hangi fiyatta kamu alacağının tahsilinden vazgeçildiğini açıklamamaları dikkat çekti. Düzenlemenin kamuya maliyetinin ne kadar olacağı, bu firmaların hangi firmalar oldukları, kaç emekçiyi kapsadığı belirtilmezken, hususun yıllardır AKP’nin ısrarına bahis olduğu da ortaya çıktı.
YARGIDAN DÖNMÜŞTÜ
CHP’nin teklife ait bilgi notuna nazaran, 2014 yılına kadar kamuda hizmet alımlarında kıdem tazminatı da eklenip ihale o denli açılıyordu. Açılan davalardan sonra Yargıtay kararı çerçevesinde kamu kurumları da ödenmeyen kıdem tazminatlarından sorumlu tutuldukları için 2014 sonrası devirde ihalelerin “kıdem tazminatı ödemesi hariç tutularak” açılması ve kıdem tazminatının asıl patron kamu kurumları aracılığıyla ödenmesine yönelik karar alındı. Fakat, gerek OHAL periyodunda çıkarılan KHK, gerekse de birtakım kontratlar bu duruma uymadı. Mevzu yargıya taşındı.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 2016 yılında verdiği kararda, asıl patron sıfatı taşıyan kamu yönetimi tarafından ödenen kıdem tazminatı meblağının alt patron (taşeron) sıfatı taşıyan yüklenici firmaya rücu edilmesi gerektiği karar altına alındı. Fakat AKP, 2019 yılında çıkarılan yasa ile ödenen tazminatların alt patronlara yani taşeron firmalara “rücu edilmeyeceği” kararı getirdi. Bu düzenleme de Anayasa Mahkemesi’nin 2019 tarihinde verdiği karar ile iptal edildi. x
‘YANDAŞ ŞİRKETLERİNİ’ KORUYORLAR”
AKP artık yine emsal bir düzenleme getirdi. CHP bilgi notunda, şu değerlendirmeyi yaptı:
“İktidarın bu cinsten ihaleleri kendisine yakın patronlara verdiği dikkate alınırsa, düzenlemenin ‘partizanca’ kurgulandığı anlaşılmaktadır. Anayasa Mahkemesi ve yargı kararları hiçe sayılarak, ‘yandaş şirketlerini’ koruyorlar.”
