Tahran yönetimi protestolarda frene bastı: Pezeşkiyan’dan ‘müdahale etmeyin’ talimatı
Mehr Haber Ajansı tarafından yayınlanan ve kabine toplantısı sonrasında kaydedilen görüntüde konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Cafer Ghaempanah, Pezeşkiyan’ın “göstericilere karşı rastgele bir güvenlik tedbiri alınmaması” tarafında açık talimat verdiğini söyledi.
Ghaempanah, “Silah, bıçak ve pala taşıyan; polis merkezlerine ve askerî noktalara saldıranlar aksiyoncu değil, isyancıdır. Protestocular ile isyancıları ayırt etmeliyiz” dedi.
İRAN ORDUSU UYARDI
İran Genelkurmay Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada ise, ABD ve İsrail’in protestolara dayanak açıklamalarına sert reaksiyon gösterildi.
İran Kara Kuvvetleri Kumandanı Buyruk Hatemi, Fars Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, “İran ulusuna yönelik düşmanca telaffuzların tırmandırılmasını bir tehdit olarak görüyoruz ve buna karşılıksız kalmayız” tabirlerini kullandı.
Hatemi, “Eğer düşman bir yanılgı yaparsa, İran’ın vereceği karşılık geçen hazirandaki İsrail ile yaşanan 12 günlük savaştan daha sert olur” ihtarında bulundu.
Hatemi, protestoların her ülkede yaşanabileceğini fakat bunların süratle şiddete dönüştürülmeye çalışılmasının dış müdahaleye işaret ettiğini savundu.
İran Silahlı Kuvvetleri’nin son çatışmalardan sonra daha hazırlıklı olduğunu belirten Hatemi, ABD ve İsrail’i İran’ın iç işlerine karışmamaları konusunda bir kere daha uyardı.
TRUMP VE NETANYAHU’DAN PROTESTOLARA DESTEK
Son günlerde ABD Başkanı Donald Trump, gösteriler sırasında can kaybı yaşanması halinde ABD’nin müdahale edebileceğini söyledi. Trump, “Yakından izliyoruz. Şayet geçmişte olduğu üzere insanları öldürmeye başlarlarsa, ABD’den çok sert bir karşılık görecekler” dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise kabine toplantısında, “İran halkının özgürlük, adalet ve onur uğraşıyla dayanışma içindeyiz” sözlerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanlığı, Trump ve Netanyahu’nun açıklamalarını “şiddeti kışkırtmak ve İran’ın ulusal birliğini zayıflatmak” olarak nitelendirerek sert biçimde eleştirdi.
PROTESTOLARIN ART PLANI
28 Aralık’ta Tahran’da esnafın artan fiyatlar ve riyalin paha kaybını protesto etmesiyle başlayan şovlar, kısa müddette birçok kente yayıldı. Kimi kentlerde protestolar sırasında can kayıpları yaşandığı bildirildi.
Ancak mevcut hareketler, 2022–2023 periyodundaki geniş çaplı protestoların ya da 2009’daki tartışmalı seçimlerin akabinde düzenlenen kitlesel şovların boyutuna şimdi ulaşmış değil.
Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ait resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 6 Ocak’ta (gösterilerin 10. gününde) yayımladığı raporda, ikisi emniyet vazifelisi 36 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin yaralandığını ve 2 bin 76 kişinin gözaltına alındığını paylaşmıştı.
Tesnim Haber Ajansı, şovlarda yaralanan polis sayısının 568’e ve milis gücünün (Besic) 66’a yükseldiğini duyurmuştu.
