Soğuğa maruz kalmış bir kişinin damarlarında vazokontriksiyon denilen kasılma/büzüşme meydana gelebileceğine değinen Kardiyoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Fatih Güngören, “Bu durum kan basıncında artışa yol açarak kalbin büzüşmüş damara kan pompalamasını zorlaştırarak kalbin iş yükünü arttırır. Ayrıyeten soğuk havalar hormon istikrarını de değiştirerek adrenalin hormonunun artışına sebep olur ve bu da hem kalp süratimizi hem de kan basıcını yükseltir. Soğuk havaların bir başka tesiri ise pıhtılaşmaya eğilim oluşturmasıdır. Pıhtılaşmaya eğilimin artması hem kalp krizi hem de inme dediğimiz durumun oluşma riskinin artışı manasına gelir” diye konuştu.
SOĞUKTA KALP KRİZİ RİSKİ ARTIYOR
Kış aylarında artan kalp krizi riskinin temelinde soğuk havanın damarlar üzerinde yarattığı büzüşme, tansiyon yükselmeleri, kalbin artan iş yükü ve kalbin artan oksijen gereksiniminin yer aldığına değinen Doç. Dr. Fatih Güngören, “Ayrıca soğuğun pıhtılaşmaya eğilimi arttırması da kalp krizi riskini arttırır. Buna ek olarak kışın insanların daha hareketsiz yaşamaları, kilo artışları ve teneffüs yolu enfeksiyonları da kalp krizini tetikleyen kıymetli faktörlerdir. Soğuk havalarda risk artışı herkeste görülse de birtakım kümelerde bu artış çok daha barizdir. Daha evvel kalp krizi geçirmiş olanlar, kalp damarında stenti olan yahut bypass ameliyatı olanlar, hipertansiyon, diyabet ve kolesterol yüksekliği olan hastalar soğuk havalarda daha yüksek risk taşır. Bunun yanı sıra ileri yaştaki bireyler, sigara kullananlar ve tertipli fizikî aktivitesi olmayan şahıslar de soğuk havanın olumsuz tesirlerine karşı daha hassas gruptadır” dedi.
Soğuk havada ani ve yüksek tempodaki eforun kalbi zorlayabileceğini söz eden Doç. Dr. Fatih Güngören, “Çünkü soğuğun yarattığı damar büzüşmesi ile antrenmanın yarattığı yük artışı birebir anda üst üste biner. Yani kalp aniden hem daha fazla çalışmak zorunda kalır hem de daha daralmış damarlara karşı kan pompalamaya çalışır. Bu da bilhassa soğuk havalarda yapılan kar temizleme yahut süratli yürüyüşler sırasında kalp krizi yaşanmasına neden olabilir. Üşümek kalbi direkt etkileyebilir. Soğuk, damar büzüşmesini artırarak kalbin iş yükünü yükseltir. Kat kat giyinmek, ısı denetimini daha düzgün sağlar ve terleyip sonra üşümeyi önler. Bu nedenle kalp hastalarının kat kat giyinmesi, bilhassa göğüs, boyun, sırt ve baş bölgesini müdafaası kıymetlidir. Çok soğuk havalarda atkı, bere ve eldiven kullanmak çok işe fayda. Ani ısı kaybı kalp üzerinde gerilim yaratabileceği için soğuktan korunmak kolay lakin tesirli bir önlemdir” diye konuştu.
SABAHLARI KONUTTAN ÇIKARKEN DİKKAT
“Sabah erken saatlerde hormonların tesiri ile bedenin tansiyonu daha yüksek ve kanın pıhtılaşma eğilimi artmıştır” diyen Doç. Dr. Fatih Güngören, “Buna bir de soğuk havanın tesirleri eklendiğinde kalp krizi riski çok artar. Sabah işe gitme, süratli yürüme, servisi yahut otobüsü yakalama üzere durumlar sıkça yapılır. Bilhassa kalp hastalarının sabah erken saatlerde ani efor gerektiren aktivitelerden kaçınması önerilir. Kalp kaynaklı göğüs ağrısı ile ‘üşütme/soğuk alma’ sonrası gelişen kas-iskelet yahut solunumsal ağrılar bazen karışabilir. Kalp kaynaklı göğüs ağrısı göğsün orta kısmında, baskı-yanma-sıkıştırma biçiminde, boyna-çeneye-kola-sırta yayılabilen ağrılar iken; soğuk algınlığına bağlı ağrılar tek bir noktada, daha az yayılım gösteren bazen yan tarafta olabilen iğne batar üzere olan ağrılardır. Kalp kaynaklı ağrılar eforla ortaya çıkarken, soğuk algınlığı ağrısı nefes almakla ve durum ile değişen ağrılardır. Bazen bu iki ağrı birbirine karışabilir. Bunun ayrımının bir doktor tarafından yapılması gerekebilir” dedi.
SANAL ANJİYO İLE DAMARLARINIZA BAKTIRIN
Düzenli kardiyolojik denetimlerin kalp krizi riskini önlemede büyük kıymet taşıdığını kaydeden Doç. Dr. Fatih Güngören, “Risk faktörleri olan bireylerde EKG, efor testi, ekokardiyografi üzere tetkiklerle kalp işlevleri değerlendirilmelidir. Bu değerlendirmenin sonucunda riskli bulunan hastalara sanal anjiyografi yapılarak hastaların kalp damarlarında bir sorun olup olmadığı netliğe kavuşturulabilir. Son yıllarda hem teknolojik ilerlemelerin sağlandığı tomografi aygıtlarındaki yüksek çözünürlük hem de bu alandaki manzara yorumlayıcı yapay zekâ takviyeli programlar ile kalp damarları girişimsel bir sürece gerek kalmadan görüntülenebilmektedir. Sanal anjiyonun sunduğu erken teşhis imkânı sayesinde uygun tedavi ve hayat usulü düzenlemeleriyle önemli kalp olaylarının önüne geçmek mümkün hale gelmiştir” diye konuştu.
