Gökbilim dünyası, kozmosun işleyişine dair yerleşik kabulleri sarsan sıra dışı bir keşfe tanıklık ediyor. Vera C. Rubin Gözlemevi, şimdi tam kapasiteyle bilimsel çalışmalarına başlamadan aylar evvel, asteroidlerin yapısına ait onlarca yıllık teorileri altüst eden çarpıcı datalar elde etti.
Mars ile Jüpiter ortasındaki Ana Asteroid Kuşağı’nda tespit edilen “2025 MN45” isimli dev göktaşı, bilim insanlarını şaşkına çeviren bir süratle dönüyor. Yaklaşık 710 metre çapındaki asteroidin, kendi ekseni etrafındaki bir tipini sırf 1,88 dakikada tamamladığı belirlendi.
Bu fevkalâde sürat, göktaşlarının yapısına dair bilinen fizik kurallarını sorgulatıyor. Astronomlar uzun müddettir büyük asteroidlerin birçoklarının, kütleçekimiyle bir ortada tutulan gevşek kaya ve tozdan oluşan “moloz yığınları” olduğunu kabul ediyordu. Mevcut teorilere nazaran, 150 metreden büyük bir asteroidin 2,2 saatten daha süratli dönmesi, merkezkaç kuvvetinin kütleçekimini aşarak cismin parçalanmasına yol açmalıydı. Lakin 2025 MN45, bu hudutları açıkça ihlal ediyor.
Araştırmayı yürüten Sarah Greenstreet ve grubu, sadece bu rekor kıran göktaşını değil, tıpkı vakitte benzeri biçimde “imkânsız” süratlerde dönen 18 farklı asteroidi daha tespit etti. Bu bulgular, birtakım asteroidlerin sanılandan çok daha sert, ağır ve sağlam bir yapıya sahip olduğunu ortaya koydu.
Bilim beşerlerine nazaran bu dayanıklılık, kelam konusu göktaşlarının Güneş Sistemi’nin oluşum sürecindeki ağır çarpışmalar ve kaotik ortamdan sağ çıkmış, antik ve bütüncül kaya blokları olabileceğine işaret ediyor.
Uzmanlar, Rubin Gözlemevi’nden elde edilen bu dataların, sırf asteroidlerin yapısını değil, birebir vakitte Güneş Sistemi’nin şiddet dolu geçmişini anlamak açısından da büyük ehemmiyet taşıdığını vurguluyor. Keşif, uzayın derinliklerinde hâlâ bilinmeyen pek çok gizemli ve sıra dışı gökcisminin bulunduğunu bir sefer daha gözler önüne seriyor.
KAYNAK: Sciencealert
