Putin, görüşme sırasında taraflar ortasındaki ekonomik etkileşimin ‘uzun müddettir bulunduğu sakinlikten çıkarıldığını’ belirterek, yüzde 4’ün üzerinde bir büyüme kaydedildiğini söyledi. “Bu oran dilek ettiğimiz kadar tezli olmayabilir lakin hareket açıkça görülüyor ve bu olumlu eğilimin kesinlikle korunması gerekiyor” dedi.
Kremlin’e nazaran, bağlantıların gelişmesinde Şara’nın gayretleri da tesirli oldu. Putin, Suriye’nin toprak bütünlüğünün tekrar tesis edilmesi sürecinin ivme kazandığını vurgulayarak, Suriye’de çok sayıda alanın tekrar inşaya muhtaçlık duyduğunu belirtti. Rus başkan, bilhassa inşaat bölümü ve tekrar inşa sürecinde Rusya’nın da bir rol oynamaya istekli olduğunun altını çizdi.
ENTEGRASYON
Putin ayrıyeten, Fırat’ın doğusunun (Deyr ez-Zor’un doğusu) Suriye’ye entegrasyonunu kritik bir adım olarak nitelendirdi. Şara ise Moskova’nın istikrarın sağlanmasına yönelik katkıları için Putin’e teşekkür ederek, Rusya’nın bu süreçte çok değerli bir rol oynadığını söyledi.
Görüşmede inşaat başta olmak üzere sanayi, spor, sıhhat ve öteki bölümlerde de kurumlar ortası yeni çalışmaların hazırlandığı açıklandı. Müzakerelerde, Suriye’de bulunan Rus askeri ögelerinin statüsüne ait başlıkların da gündeme gelmesi bekleniyor.
ARKA PLAN
Şara, Putin ile en son 15 Ekim 2025’te görüşmüştü. Bu, Suriye’deki idare değişikliğinin akabinde taraflar ortasında en üst seviyedeki birinci yüz yüze temas olmuştu.
Kasım 2024 sonunda Suriye muhalefetine bağlı silahlı kümeler, hükümet güçlerine karşı geniş çaplı bir harekât başlatmış; 8 Aralık’ta Şam’a girmişti. Bunun akabinde Beşar Esad vazifeden ayrılarak ülkeyi terk etti. Cihatçı HTŞ örgütünün lideri Ahmed Şara, 29 Ocak 2025’te Suriye’nin geçiş devri ‘cumhurbaşkanı’ ilan edildi.
Ekim 2025’teki görüşmelerde Putin ve Şara; siyasi, ticari-ekonomik ve insani alanlarda bağların mevcut durumu ve perspektiflerini, ayrıyeten Orta Doğu’daki gelişmeleri ele almıştı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, o görüşmelerde Suriye’deki Rus askeri üslerinin de gündemde yer aldığını açıklamıştı.
Görüşmelerin akabinde Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, güç ve ulaştırma, turizm, sıhhat ve kültürel-insani alanlarda somut projelerin konuşulduğunu; insani yardım sevkiyatlarının da ele alındığını belirtmişti. Novak’a nazaran Şam, buğday, besin ve ilaç tedarikine ilgi gösteriyor.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şibani, Ekim ayında Moskova ile eski mutabakatların gözden geçirilmesini görüştüklerini, yeni mutabakatların ise şimdi imzalanmadığını söylemiş; Rus askeri üslerinin de iki ülke ortasındaki müzakerelerin konusu olduğunu vurgulamıştı. Aralık sonunda Şibani’nin Moskova’da Putin ile bir ortaya geldiği açıklanmış, bu görüşmede üslerin geleceğinin ele alınıp alınmadığına Kremlin yorum yapmamıştı.
