İran rejimine karşı halk ayaklanmalarına dönüşen protestolar 14’üncü gününde de aralıksız devam ediyor. Ekonomik kriz, artan yoksulluk ve düşen hayat standartlarına reaksiyon olarak 28 Aralık’ta Tahran Kapalı Çarşı’da başlayan aksiyonlar, kısa müddette ülke geneline yayıldı.
31 EYALETTE GÖSTERİLER
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın (HRANA) yayımladığı rapora nazaran, protestolar İran’daki 31 eyalette tesirini gösterdi. ABD merkezli ajans, şovların giderek daha geniş kitlelerin katıldığı bir halk hareketine dönüştüğünü bildirdi.
65 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
HRANA’nın bilgilerine nazaran, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı 65’e yükseldi. Ölenler ortasında 7’si 18 yaşından küçük olmak üzere 50 sivil ile 15 emniyet görevlisinin bulunduğu aktarıldı.
BİNİ AŞKIN YARALI, BİNLERCE GÖZALTI
Raporda, ülke genelinde toplam 2 bin 311 kişinin gözaltına alındığı belirtildi. Protestolarda onlarca kişinin de yaralandığı, yaralanmaların büyük kısmının saçma ve plastik mermi isabeti sonucu meydana geldiği vurgulandı.
İRAN MAKAMLARINDAN SESSİZLİK
İranlı yetkililer, şovlarda ölen ya da yaralananlara ait şu ana kadar resmî bir açıklama yapmadı. İnsan hakları örgütleri ise bilançonun açıklanan sayıların üzerinde olabileceğine dikkat çekiyor.
İNTERNET KESİNTİSİYLE PROTESTOLARA ENGEL
İran devleti, 8 Ocak’ta protestoların ağırlaştığı kentlerde internet erişimini keserek aksiyonları sabote etmeye çalıştı. Emel, protestoların örgütlenmesini ve imajların dünyaya ulaşmasını engellemek olarak değerlendirildi.
İRAN BAŞSAVCISINDAN “İDAM” ÇAĞRISI
İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, savcılıklara talimat vererek, “kargaşa çıkaranlara” vakit kaybetmeden yargılanması için hazırlık yapılması gerektiğini söyledi.
İran Devlet Televizyonu’na nazaran Muvahhidi, savcılıklara talimat vererek, “Halka ihanet eden, ülkenin yabancıların denetimine girmesini hedefleyen ve huzur ortamını bozanlarla ilgili iddianameler vakit kaybetmeden hazırlanmalı.” dedi
Soruşturma süreçlerinin müsamaha ve merhamet gösterilmeksizin yürütülmesi gerektiğine dikkati çeken Muvahhidi, “Kargaşa çıkaranlara yöneltilen cürümler birebirdir. Bu kapsamda tüm failler muharebe hatası işlemiş sayılacaktır. Failler kandırıldık diyerek bu cürümlerden kurtulacaklarını zannetmesinler. Zira tüm ikazlar yapılmıştır.” sözlerini kullandı. Muvahhidi ayrıyeten, toplumsal medyada ön plana çıkanlar ile çeşitli alanlarda konuşma yapanların da dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
İran Ceza Kanunu’nun 282. hususu, muharebe cürmünün işlendiği durumlarda idam cezasını öngörüyor. Fakat yargıçlara, sanığın memleketinden uzak bir yerde sürgün (iç sürgün) ya da sağ el ile sol ayağın kesilmesi üzere alternatif cezaları uygulama yetkisi de tanınıyor.
