İsveç’te kiliselerde yaşanan sıra dışı bir olay, Rusya’nın “hibrit savaş” sistemleri tartışmasını yine alevlendirdi.
Stockholm yakınlarındaki varlıklı Täby bölgesinde, Noel periyodunda kilise koridorunda el işi eserler satan rahibelerin, argümanlara nazaran Rusya yanlısı bir propaganda ve finansman ağının kesimi olduğu ileri sürüldü.
Beyaz başörtüleri ve haçlarıyla kilise ziyaretçilerine “masum” bir imaj veren rahibeler, Täby’de kilise cemaatine küçük ikramlık eşyalar sattı. Kilisenin papazı Michael Öjermo, rahibelere tezgâh açma müsaadesi verdiğini, lakin haklarındaki tezlerin kapsamından habersiz olduğunu söyledi.
Olayın akabinde İsveç basınında, “Putin yanlısı casus rahibeler”in 20’ye yakın kiliseye kadar ulaştığına dair haberler yer aldı.
Täby papazı ise cemaatinin “Rus savaş makinesini finanse ettiği” argümanlarıyla karşı karşıya kaldı.
“GRU İLİŞKİSİ VAR” İDDİASI
İsveç Kilisesi, yayımladığı açıklamada St Elisabeth Manastırı’nın gelirlerini “hayır işlerine” yönlendirdiği savının gerçeği yansıtmadığını öne sürdü.
Açıklamada manastırın:
- Rus milliyetçiliğini desteklediği,
- Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlığına dayanak verdiği,
- Rus askeri istihbaratı GRU ile yakın bağları bulunduğu
iddia edildi ve cemaatlere “bu faaliyetlerin hiçbir halde desteklenmemesi” daveti yapıldı.
“Z-RAHİBELER” TARTIŞMASI
Haberde, manastırın ruhani lideri Andrey Lemeshonok’un rahibeleri “bir savaş birliği” olarak tanımladığı aktarıldı. “Z-Rahibeler” olarak anılan kümenin, Putin’in işgalini simgeleyen “Z” işareti ile poz verdiği ve işgal altındaki bölgelerde Rus askerlerinin moralini yükseltmeye dönük faaliyetlerde bulunduğu öne sürüldü.
Rahibelerin daha evvel İngiltere’de Winchester Katedrali’ne giderek eser sattığı, lakin 2022’de Ukrayna savaşı konusundaki tavırları nedeniyle yasaklandıkları belirtildi.
Täby papazı Öjermo, rahibelerin istihbarat faaliyeti yürüttüğüne dair bir ispat görmediğini savundu. Öjermo, rahibelerin kısa müddetliğine geldiklerini, el işi eserler satıp diğer bir kiliseye geçtiklerini belirtti.
Ancak bu yıl, durumun propaganda boyutunu daha net gördüğünü söyleyen Öjermo, “NATO ülkelerindeki sıradan insanların hükümetlerinin tersine Rusya’yı desteklediği” anlatısının güçlenmesine istemeden katkı sunmuş olabileceğini kabul etti.
İsveç Kilisesi’nin kriz planlama birimi başkanı Kristina Smith ise yaşananların daha geniş bir tablonun kesimi olduğunu söyledi. Smith’e nazaran Rusya, uzun müddettir İsveç’teki kilise yapılarını ve açıklık kültürünü kullanarak nüfuz alanı yaratmaya çalışıyor.
Smith, bilhassa Rus Ortodoks Kilisesi’nin birtakım bölgelerde kilise binalarını kiralama yahut kullanma teşebbüslerinin, askeri tesislere yakınlık nedeniyle telaş yarattığını söz etti.
HAVALİMANI YANINA KİLİSE
Haberde dikkat çeken bir öteki başlık ise Västerås kentinde, Stockholm Västerås Havalimanı’nın yakınında inşa edilen büyük bir Ortodoks kilisesi oldu.
İsveç’te “acil durum havalimanı” olarak görülen ve kritik altyapı kapsamında bedellendirilen havalimanına yaklaşık 300 metre uzaklıktaki yapının, istihbarat gayeli kullanılabileceği tez edildi.
İsveç makamları geçmişte verilen müsaadenin “hata” olduğunu kabul ederken, muhalefetten kimi isimler arazinin geri alınması gerektiğini savundu.
Rusya tarafı ise savları reddederek, yapının sırf “bir kilise” olduğunu öne sürdü.
