Grönland Milletvekili Jensen’den Cumhuriyet’e: Amacımız bağımsız bir devlet olmak

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Grönland’a yönelik tartışmalı açıklamalarını yine gündeme taşıması, Washington ile Kopenhag ortasında diplomatik tansiyonu tırmandırdı.

Danimarka idaresi, Grönland’ın egemenliğinin tartışmaya açık olmadığını vurgularken, Trump cephesinden gelen açıklamalar NATO ve transatlantik güvenlik mimarisini de tartışmaya açtı.

Donald Trump, Grönland’ın ABD’nin ulusal güvenliği açısından “vazgeçilmez” olduğunu savunarak, adanın denetiminin Washington için stratejik bir mecburilik haline geldiğini öne sürdü.

Trump, “Ulusal güvenlik açısından Grönland’a muhtaçlığımız var. Şu anda son derece stratejik bir pozisyonda. Grönland etrafı Rus ve Çin gemileriyle dolu. Ulusal güvenlik perspektifinden Grönland’a gereksinimimiz var ve Danimarka bunu tek başına sağlayabilecek durumda değil” açıklamasında bulundu.

Trump’ın açıklamaları, Grönland’ın askeri üsler, güç kaynakları ve Kuzey Kutbu’ndaki jeopolitik rekabet açısından kritik bir pozisyonda bulunduğuna işaret etti. Trump’ın bu söylemi, ABD’nin Çin ve Rusya’nın Arktik bölgedeki tesirini sınırlama gayesiyle de ilişkilendiriliyor.

DANİMARKA’DAN SERT CEVAP: NATO’NUN SONU OLUR

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump’ın açıklamalarına reaksiyon göstererek, “ABD’nin Grönland’ı devralmasının gerekliliğini tartışmak katiyetle hiçbir mana tabir etmiyor ve tehditlerini durdurmalılar” tabirlerini kullandı.

Frederiksen, ABD’nin Grönland’a yönelik rastgele bir askeri ya da zorlayıcı atılımının, NATO ittifakının temellerini sarsacağını belirterek, “Bir NATO üyesinin diğer bir NATO ülkesine saldırması, ittifakın sonu manasına gelir” tabirlerini kullandı.

Frederiksen ayrıyeten, Grönland’ın Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge olduğunu hatırlatarak, egemenlik konusunda rastgele bir pazarlığın kelam konusu olamayacağını vurguladı.

GRÖNLAND: TRUMP’IN AÇIKLAMALARI KABUL EDİLEMEZ

Grönland idaresi de tartışmalara net bir tavırla katıldı. Ada idaresi, Grönland halkının kendi geleceği hakkında kelam sahibi olduğunu ve dış baskılara karşı duracaklarını tabir etti.

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, bir NATO müttefiki olarak Trump’ın ‘Grönland’a muhtaçlık duyma’ konusundaki telaffuzunun ‘tamamen kabul edilemez’ ve ‘saygısız’ olduğunu söyledi

Nielsen, ‘tehditlerin, baskıların ve ilhak konuşmalarının arkadaşlar ortasında yeri olmadığı’ konusunda uyararak, uygun diplomatik kanallar aracılığıyla saygılı, yasal diyalog davetinde bulundu.

İsveç, Norveç, Finlandiya ve İzlanda’dan İskandinav başkanlar Danimarka ve Grönland’a tam dayanaklarını bildirdi. Bunun haricinde Almanya, Fransa ve İngiltere de Kopenhag’a takviye açıklamalarında bulundu.

Gerilimin art planında, Arktik bölgesinde giderek sertleşen global rekabet yatıyor. Eriyen buzulların yeni ticaret yolları ve güç kaynaklarını erişilebilir kılması, Grönland’ı büyük güçler için stratejik bir merkez haline getiriyor.

ABD, Rusya ve Çin’in bölgedeki askeri ve ekonomik varlığı, Grönland tartışmasını yalnızca ikili bir kriz olmaktan çıkararak global bir boyuta taşıyor.

CUMHURİYET’E KONUŞTU: “TEMEL AMACIMIZ BAĞIMSIZLIK”

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik tartışmalı çıkışları, Washington ile Kopenhag ortasında yeni bir diplomatik tansiyona yol açarken, tartışmanın merkezindeki Grönland’dan dikkat cazip değerlendirmeler geldi.

Grönland Parlamentosu üyesi, eski Maden Kaynakları ve Çalışma Bakanı Erik Jensen, yaşanan tansiyonun art planını Cumhuriyet’ten Caner Çiftçi’ye anlattı.

Milletvekili Jensen, Trump’ın çıkışlarının ciddiye alınması gerektiğini vurgularken, Grönland halkının temel maksadının bağımsızlık olduğunu söyledi.

Trump’ın Grönland’ı satın almak ya da ABD’ye dahil etmek istemesine ait kelamlarının kolay bir siyasi çıkış olarak görülmemesi gerektiğini belirten Jensen, “Bu açıklamaların ciddiye alınması gerektiğine inanıyorum” dedi.

Ancak Grönland’ın tavrının net olduğunu vurgulayan Jensen, şu sözleri kullandı:

“Grönland satılık değildir ve ABD’nin bir modülü olmak istememektedir. Kendi geleceğimizi kendimiz şekillendirmek istiyoruz. Hedefimiz bağımsız bir devlet olmaktır.”

“ABD, DANİMARKA’NIN YETERSİZ KALDIĞINI DÜŞÜNÜYOR”

ABD’nin Grönland’a yönelik ilgisinin ardında askeri mi yoksa ekonomik nedenlerin mi ağır bastığı sorusuna Jensen, medyaya yansıyan bilgiler üzerinden karşılık verdi.

Jensen’e nazaran Washington, Arktik bölgedeki güvenlik konusunda Danimarka’yı gereğince etkin bulmuyor:

“ABD, daha büyük ve daha güçlü bir güvenlik yapılanması istiyor. Danimarka’nın uzun müddettir bu bahiste kâfi adım atmadığını düşünüyorlar. Bu kıymetlendirme, 1951 tarihli ABD–Danimarka savunma mutabakatıyla da temaslı.”

Jensen, Danimarka’nın Arktik güvenliği konusundaki yaklaşımının Trump’ın açıklamalarından sonra değişmeye başladığını savunarak, “Danimarka lakin Trump direkt Grönland ve Arktik’teki güvenlik sıkıntılarına dikkat çekince ‘uyandı’” dedi.

“ABD’NİN, GRÖNLAND’A SALDIRMASI NATO İÇİN BÜYÜK KRİZ OLUR”

Danimarka’nın “Grönland satılık değil” açıklamasının NATO içindeki yansımalarına da değinen Jensen, bu problemin sadece ikili bir sorun olmadığını söyledi. Grönland halkının ortak tavrının net olduğunu belirten Jensen, şunları kaydetti:

“Grönland’da herkes, Grönland’ın satılık olmadığı ve ABD’nin modülü olmak istemediği konusunda hemfikir. Lakin bu, Danimarka’nın bir kesimi olarak kalmak istediğimiz manasına da gelmiyor.”

Bu tansiyonun NATO açısından önemli bir imtihan olduğuna dikkat çeken Jensen, “NATO’nun yapısal problemleri var. Bir NATO ülkesinin öbür bir NATO ülkesine saldırması durumunda ne yapılacağına dair açık bir düzenleme yok. Bu türlü bir durumda tüm NATO ülkeleri acil toplantıya çağrılır. En berbat senaryo ise NATO’nun çöküşü olur” değerlendirmesinde bulundu.

Grönland Özerk Yönetimi’nin tavrının da net olduğunu vurgulayan Jensen, Naalakkersuisut’in (Grönland Hükümeti) Trump’ın açıklamalarına uzaklıklı durduğunu söyledi:

“Amerikalı ya da Danimarkalı olmak istemiyoruz; biz Grönlandlıyız. Bağımsızlık istiyoruz. Tıpkı vakitte işbirliğine ve ticarete açık bir ülke olmak, kendi yazgımızı tayin etmek istiyoruz.”

“DANİMARKA SÖMÜRGE GEÇMİŞİYLE YÜZLEŞMEK ZORUNDA”

Jensen’e nazaran Grönland sıkıntısı, Danimarka açısından sırf bir dış siyaset sorunu değil, tıpkı vakitte tarihi bir yüzleşme manasına geliyor.

Danimarka’nın sömürge geçmişindeki uygulamalara dikkat çeken Jensen, şu örnekleri verdi:

“1960’lı, 70’li ve 80’li yıllarda çok sayıda genç Grönlandlı kız ve bayana çok erken yaşlarda spiral takıldı. Ayrıyeten Grönland’da Danimarkalılar ile Grönlandlılar ortasında önemli fiyat eşitsizlikleri vardı.”

Bu bahislerin Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen tarafından kabul edildiğini hatırlatan Jensen, “Frederiksen Krallık ismine özür diledi ve tazminat süreçleri üzerinde çalışılıyor. Bu, evvelki hükümetlerin cüret edemediği bir adımdı” dedi.