Beyaz öfke dinmedi… Sağlık emekçileri 2025’i sahada geçirdi: ‘Taleplerimiz için 14 gün iş bıraktık, 52 hafta eylem yaptık’
2025 yılı, sıhhat işçileri için bir kere daha uğraşla geçti. Artan iş yükü, geçim kasveti, yönetmelik baskıları ve sistemsel krizler karşısında sıhhat çalışanları yıl boyunca alandaydı.
Aile tabiplerinden hastane çalışanına, Merkezi Doktor Randevu Sistemi (MHRS) davet merkezi çalışanlarından özel hastane işçilerine kadar geniş bir kesim, sayısız hareket ve basın açıklamasıyla sesini duyurmaya çalıştı.
Aile tabiplerinin 2025 yılını gayret ile geçirdiğini belirten Türk Tabipleri Birliği (TTB) Aile Hekimliği Kolu Yürütme Kurulu Üyesi Emrah Kırımlı, “Ancak bu uğraş yalnızca yurttaşın hastalıklarına deva bulma, sıhhatlerini muhafaza değil, onları hasta eden ve bir halk sıhhati sorunu haline gelen sıhhatte dönüşüme ve Eziyet yönetmeliğine de karşı oldu” dedi.
‘EZİYET YÖNETMELİĞİ’ VE PERFORMANS BASKISI
Yılın en çok tartışılan düzenlemelerinden biri, aile tabiplerini gaye alan ve kamuoyunda “Eziyet Yönetmeliği” olarak bilinen ve 1 Kasım 2024’de yürürlüğe giren Aile Hekimliği Mukavele ve Ödeme Yönetmeliği oldu.
Aile sıhhati merkezlerinde (ASM) çalışan doktor ve hemşireler, puanlama sistemiyle cezalandırıldıklarını, mukavelelerinin keyfi biçimde feshedilebildiğini belirterek birçok vilayette iş bırakma aksiyonları düzenledi. Performansa dayalı fiyatlandırma sistemi ise sırf aile doktorlarını değil, hastanelerde vazife yapan tüm sıhhat çalışanlarını etkiledi. Sıhhat işçileri, “performans değil, garantili çalışma” talebini sık sık lisana getirdi.
‘VERGİDE ADALET TALEP ETTİK’
Eziyet yönetmeliğine karşı 14 gün iş bıraktıklarını anımsatan Kırımlı, “Kasım 2024’de 3 gün, Aralık 2024’de 5 gün, Ocak 2025’de 5 gün ve Mart 2025’de 1 gün. Ülkenin tümünde aile hekimliği çalışanlarının büyük çoğunluğu, iş bırakmalara iştirak sağladı. Sıhhat Bakanlığı’nın karşılığı ise daha fazla ceza vermeye çalışmak oldu. Anayasal hakkını kullanan aile tabiplerine ceza veren, ücretlerini kesen Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlüklerine karşı binlerce dava açıldı ve kazanıldı. Cumhurbaşkanlığı bu davalar nedeniyle genelge yayınlayarak dava masraflarının çok arttığını ve adapsız ceza verilmemesi gerektiğini belirtti” sözlerini kullandı. 52 hafta boyunca vergide adalet taleplerini yinelediklerine dikkat çeken Kırımlı, “Hem biz sıhhat işçilerini hem de hastalarımızı fakirleştiren yüzde 35 vergi kesintisine karşı sesimizi yükselttik. Sarsıntı bölgesinde yıkılan lakin yenisi yapılmayan ASM’leri, artan aşı aykırılığını ve yol açtığı salgınları, ilaç bulunamamasını, halkın özele mahkum edilmesini, kanser taramalardaki sıkıntıları, randevu krizini 1 yıl boyunca lisana getirdik” dedi.
ÜNİFORMA DAYATMASI VE MESLEKSEL TÜKENMİŞLİK
Sağlık Bakanlığı’nın yayımladığı yeni üniforma yönetmeliği de reaksiyonlara neden oldu. Pek çok üretici yönetmeliğe hazırlıksız yakalandı ve ziyana uğradı. MHRS sisteminde çalışan davet merkezi işçisinin yaşadığı tükenmişlik, yıl boyunca gündemde kaldı. Düşük fiyat, ağır gerilim ve mobbing argümanları, sendikaların da gündemine girdi. Öte yandan, İstanbul’da özel bir hastanede yaşanan ve “Yenidoğan Çetesi” olarak anılan dava süreci, sıhhat sistemindeki denetimsizlik meselesini bir kere daha gözler önüne serdi. Duruşmalar boyunca sıhhat işçileri adliye önlerinde adalet talebini lisana getirdi.
İŞSİZLİK İLAÇ KRİZİ VE DİRENİŞ
10 Kasım’da Özel Okmeydanı Hastanesi’nin kapatılmasıyla yüzlerce sıhhat çalışanı işsiz kaldı. Bu durum, özel hastanelerdeki güvencesizliğe dikkat çekerken, kamu hastanelerinde yaşanan ilaç ve gereç krizleri de hasta bakımını direkt etkiledi.
Sağlık işçileri, “Hastaya reçete yazıyoruz lakin eczanede ilaç yok” diyerek sistemin çöküşüne işaret etti. 2025, sıhhat işçileri için sırf bir çalışma yılı değil, tıpkı vakitte bir direniş yılıydı.
Talepleri netti: Garantili çalışma, insanca hayat, şeffaf yönetmelikler ve halk sıhhatini önceleyen bir sistem.
