Beynin hafıza merkezi olarak bilinen hipokampusun işleyişine dair yerleşik kabuller sarsılıyor. Yapılan yeni bir araştırma, hipokampusun sırf anıları kaydeden pasif bir yapı olmadığını, öğrenilen bilgileri kullanarak yaklaşan olaylara ait öngörüler geliştirdiğini gösterdi. Bu bulgu, bilhassa Alzheimer üzere nörolojik hastalıklarda görülen öğrenme ve karar verme problemlerinin nedenlerine ışık tutabilecek nitelikte.
ÖDÜLDEN EVVEL GELEN SİNYALLER
Independent Türkçe’nin haberine nazaran: McGill ve Harvard üniversitelerinden bilim insanları, fareler üzerinde yürütülen deneylerde hipokampustaki hudut hücrelerinin vakit içinde nasıl değiştiğini inceledi. Mükafatla ilişkilendirilen vazifelerde başlangıçta ödül anında ağırlaşan nöron aktifliğinin, süreç ilerledikçe ödül öncesine kaydığı gözlemlendi.
HİPOKAMPUS YALNIZCA KAYIT TUTMUYOR
Uzmanlara nazaran bu değişim, beynin geçmiş tecrübeleri kullanarak geleceğe yönelik beklentiler oluşturduğunu gösteriyor. Hipokampusun bu istikametiyle sadece anıları depolayan bir “bellek deposu” değil, tıpkı vakitte faal bir öğrenme ve varsayım merkezi olduğu vurgulanıyor.
HAFIZA HASTALIKLARI İÇİN YENİ İPUÇLARI
Araştırmacılar, hipokampusun bu dinamik işleyişinin, Alzheimer başta olmak üzere hafıza bozukluklarında neden erken devirde öğrenme ve karar verme meseleleri yaşandığını anlamada değerli bir anahtar sunabileceğini belirtiyor. Bulgular, hafıza merkezine ait bilimsel yaklaşımın tekrar kıymetlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
PAVLOV’UN BULGULARINI AŞAN YENİ KANITLAR
Bulguları hakemli mecmua Nature’da yayımlanan çalışmada, bir misyonu öğrenen ve ödül alan farelerin nöron aktivitesi izlendi.
Bilim insanları farelerin nöron aktivitesinin evvelce ödül verildiği sırada doruğa ulaştığını gözlemledi. Fakat daha sonra bu tepe gitgide erken bir vakte kaydı ve nihayetinde, fare şimdi mükafatı almadan görülmeye başladı.
Bulgular, hipokampusun anıları depolamakla kalmadığını, birebir vakitte sonuçları etkin olarak kestirim ettiğini gösteriyor.
Makalenin kıdemli muharriri Mark Brandon bu durumun “şaşırtıcı” olduğunu söz ediyor.
Daha evvel Ivan Pavlov’un deneylerinde, beynin mükafatları öğrenme marifeti olduğu ve hayvanların, zil üzere bir ipucunu yiyecekle ilişkilendirebildiği saptanmıştı.
Ancak yeni çalışma, Pavlov’un deneylerindeki kolay ipucu-ödül ilgisinin ötesine geçiyor ve hipokampusun, hafıza ve bağlamı kullanarak sonuçları kestirim ettiğini ortaya koyuyor.
