Dijital oyunlara yeni denetleme katmanı: Temsilci açma zorunluluğu yolda

Dünyanın da gündeminde olan ve gençlerin toplumsal medyadan uzaklaştırılması konusuna Türkiye’den de düzenleme geliyor. DW Türkçe’den Alican Uludağ, 15 yaş altındaki gençlere ve çocuklara yönelik toplumsal medya yasağını öngören yasal düzenleme taslaklarına ulaştı. Burada toplumsal medya kullanımının denetlemesinin yanı sıra yer alan ‘dijital oyunlara’ yönelik kararlar dikkat çekiyor.

DİJİTAL OYUN DAĞITICILARINA TEMSİLCİLİK ATAMA ZORUNLULUĞU

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasa taslağı toplumsal medya yasağını içeriyor. 15 yaşını doldurmamış çocuklar, toplumsal medya kullanamayacağı yazıyor. Bunun dışındaki düzenlemelerde dijital oyunlara yaş kriteri ve sıkı kontrol, tekrar dijital oyunlara ebeveyn denetimi ve oyun dağıtıcılarına yönelik yaptırımlar yer alıyor.

Bu epeyce kıymetli çünkü oyun tarafında birinci sefer bu kadar büyük kapsamlı bir denetleme gündeme geliyor. Hatırlayacağınız üzere daha evvel milyonlarca oyuncusu olan Roblox Türkiye’de erişime engellenmişti. Mevzuyla ilgili daha sonra yapılan çalışmalar kapsamında oyun tekrar erişime açılmıştı lakin o devir bu kısıtlama kararı büyük reaksiyon almıştı.

Peki bu ne demek oluyor?

Yasa taslağında yer aldığına nazaran Türkiye’de günlük erişimi yüksek olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları, ‘kanuni yükümlülüklerini yerine getirmek için’ Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda kalacak. Şirketler temsilcilerini Bilgi Teknolojileri ve Bağlantı Kurumu’na bildirdikten sonra halka açıklanacak. BTK’nin burada dağıtıcılardan kurumsal yapı, algoritmalar ve bilgi düzenekleri üzere konulurda bilgi talep edebileceği de aktarılıyor.

Yine BTK’nin yönetmeliğinde belirtilen oyunların yaş kriterlerine nazaran derecelendirilmesi gerekecek.

Bu milyar dolarlık şirketler BTK tarafından talep edilen bilgileri 5 gün içinde sunmakla yükümlü olacak. Şayet şirketler bu yükümlülükleri yerine getirmezlerse 1 ila 30 milyon TL’ye kadar para cezası uygulanacak. İhlal devam ettiği sürece bant genişliği daraltılacak. Birinci olarak yüzde 50 daha sonra bu bant daraltma yüzde 90’a kadar artacak. Şirketler yükümlülülüklerini yerine getirdiği vakit cezalarının dörtte biri tahsil edildikten sonra bant daraltma cezası kaldırılacak.

Tıpkı toplumsal medya yasasında olduğu üzere günlük erişimi milyonları bulan oyun mağazaları olan Steam, Epic Games başta olmak üzere PlayStation Store, Xbox Store üzere mağazalar bu düzenlemeden etkilenecekler. Bu yasaya nazaran şirketlerin Türkiye’de resmi bir temsilcilik atması zarurî olacak. Zati bant daraltma oranının yüzde 90 oranında yapılması bu platformların ‘kapatılmasına’ muadil oluyor. Çünkü bu kadar yavaşlatıldığında oyun indirmek ya da oynamak imkansız hale gelecek.

Uluslararası yaş derecelendirme sistemleri PEGI ve ESRB üzere sistemlerin yanı sıra Türkiye’deki düzenleme ‘yerel hassasiyetlerin’ de gözetilmesini öngörüyor. Burada yaş derecelendirmesi meçhul olan ya da hiç bulunmayan oyunlar Türk IP adreslerine satışı yasaklanmış olacak. Bu husus ile de bağımsız oyunların Türkiye pazarına girişinin kıymetli ölçüde kısıtlaması riski bulunuyor.

Bu durumda oyunların içeriklerinin denetlemesi noktasında BTK en yetkili kurum haline getiriliyor. Tıpkı Çin’de olduğu üzere kurum riskli gördüğü oyunların gerekli kısımlarının kaldırılması ya da direkt platformdan kaldırılmasını talep edebilir.

Bu kadar kapsamlı denetlemelerin yapılmak istenmesinin nedenleri olarak da çocuk ve aile yapısının korunması, türel muhatap arayışı ve vergilendirme ve kayıt altına alma gösterilmiş.