Uzmanlar açıkladı: Renk körlüğü mesane kanserinde ölüm riskini artırabilir

Renk görme bozukluğu olan bireylerde, mesane kanseri tanısı sonrası mevt riskinin bariz biçimde arttığı ortaya kondu. Stanford Üniversitesi öncülüğünde yürütülen araştırma, bu artışın genetik değil, erken belirtilerin fark edilememesinden kaynaklandığını gösteriyor. Uzmanlar, bilhassa idrardaki kanın ayırt edilememesinin tanıyı geciktirdiğine dikkat çekiyor.

20 YILLIK BİLGİLERLE MUKAYESELİ ANALİZ

Araştırma takımı, mesane ve kolorektal (kalın bağırsak) kanseri tanısı almış hastaların sıhhat kayıtlarını 20 yıllık bir devir boyunca inceledi. Renk görme bozukluğu bulunan hastalar, tıpkı kanser çeşidine sahip fakat renk körlüğü olmayan hastalarla teğe bir eşleştirildi ve genel sağ kalım oranları karşılaştırıldı.

Sonuçlara nazaran kolorektal kanser hastalarında, renk körlüğü olanlarla olmayanlar ortasında manalı bir fark saptanmadı. Buna rağmen mesane kanseri hastalarında çarpıcı bir tablo ortaya çıktı. Renk görme bozukluğu olan mesane kanseri hastalarının, 20 yıl içinde tüm nedenlere bağlı vefat oranı yüzde 52 daha yüksek bulundu.

TEMEL SORUN: ERKEN BELİRTİLERİN FARK EDİLEMEMESİ

Araştırmacılara nazaran bu farkın nedeni genetik yatkınlık değil. Asıl sorun, hastalığın en erken ve en değerli belirtilerinden biri olan kanın fark edilememesi. Mesane kanserinde idrarda kan görülmesi (hematüri), birçok vakit ağrısız seyrettiği için hastayı doktora yönlendiren tek işaret olabiliyor.

Araştırma makalesinde şu söze yer verildi:

“Bu işaretin fark edilmesi, hastaların tıbbi kıymetlendirme için başvurmasında kritik değere sahiptir. Lakin dışkı ya da idrardaki kırmızı rengi ayırt edemeyen görme bozukluğuna sahip bireyler, hastalığın tespitinde gecikme riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.”

Özellikle mesane kanserinde ağrının eşlik etmediği durumlarda, bireyin sırf idrar rengindeki değişime güvenmesi gerekiyor. Renk körlüğü olan hastalar için bu durum, teşhisin aylarca gecikmesine yol açabiliyor.

KOLOREKTAL KANSERDE NEDEN TIPKI TESİR GÖRÜLMEDİ?

Araştırmada kolorektal kanser hastalarında emsal bir vefat farkının görülmemesi de ayrıyeten değerlendirildi. Uzmanlar, bunun nedenini hastalığın erken evrelerinde ortaya çıkan farklı belirtilere bağlıyor. Bilgilere nazaran kolorektal kanser hastalarının yaklaşık üçte ikisi karın ağrısı, yarısından fazlası ise bağırsak alışkanlıklarında değişiklik şikâyetiyle doktora başvuruyor.

Çalışmanın kıdemli muharriri, Stanford Medicine’dan Dr. Ehsan Rahimy, bu durumu şu sözlerle açıklıyor:

“Kolorektal kanserde dışkıda kan, hastaların en sık ya da tek başına müracaat nedeni değil. Bu nedenle renk körlüğü, mesane kanserinde olduğu kadar belirleyici bir rol oynamıyor.”

HER 12 ERKEKTEN BİRİ RENK KÖRÜ

Araştırmada paylaşılan bilgilere nazaran erkeklerin yaklaşık yüzde 8’i, yani her 12 erkekten biri renk görme bozukluğuna sahip. Bayanlarda ise bu oran yüzde 0,5 civarında. Renk körlüğü olaylarının büyük kısmı, kırmızı rengin ayırt edilmesinde zahmet yaşanmasıyla karakterize ediliyor.

Araştırmacılar, daha evvel yayımlanan olay çalışmalarında, renk körlüğü olan kimi bireylerin dışkıdaki kanı ishal sanarak doktora başvurmadığını; teşhisin, lakin partnerlerinin durumu fark etmesiyle aylar sonra konulabildiğini hatırlatıyor.

MESANE KANSERİNİN ÖBÜR BELİRTİLERİ

Uzmanlar, idrarda kan dışında mesane kanserinin şu belirtilerle de kendini gösterebileceğini hatırlatıyor:

• İdrar yaparken yanma, sızı yahut kaşıntı
• Sık ya da ani idrara çıkma ihtiyacı
• Bel ve alt karın ağrısı
• Sürekli yorgunluk
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• İştahsızlık
• Kemiklerde ağrı yahut hassasiyet