Habip Aydoğdu’nun yeni sergisi ‘Bir Rengin Tanıklığı’, Brieflyart’ta görülebilir: Kırmızıyla açılan hafıza kapısı

Beyoğlu’nda bir galerinin kapısından içeri giriyorsunuz, ancak aslında bir yere değil, bir yüzeye giriyorsunuz: Üst üste binmiş izlerin, geri dönüp yine başlayan cümlelerin, çabukla sürülmüş katmanların yüzeyine. Habip Aydoğdu’nun “Bir Rengin Tanıklığı” standı (Brieflyart, 13 Ocak-22 Şubat 2026), resme bakma alışkanlığını kırıp resmi bir hafıza kaydı üzere okumaya çağırıyor. 10 yıl ortadan sonra İstanbul’da tekrar kurulan bu buluşma, bir “dönüş” değil, bitmemiş bir anlatının kaldığı yerden sürmesidir.

Aydoğdu’nun dünyasında kırmızı, bir süs rengi değildir. Gösterişe değil, yaşanmışlığa yaslanır. Kimi vakit bir ıstampa izi üzere keskin ve damgalayıcı; kimi vakit kan kadar ağır; kimi vakit da bir göç yolunun tozu kadar mat. Üstelik bu kırmızının başlangıcında çok insani bir kıssa vardır: Askerlik devrinde Nusaybin’de, gereç yokluğunda dolmakalem ve kırmızı ıstampa mürekkebiyle fotoğraf yapmanın mecburiyeti. Kırmızının “yokluk”la akrabalığı tahminen buradan gelir lakin vakitle o akrabalık, yalnız ferdî tarihe değil memleketin yazgısına de dokunan bir çağrışıma dönüşür. Kırmızı artık tek başına bir renk değil; bir hatırlama biçimi olur.

‘HABİP KIRMIZISI’

Bazı sanatkarlar bir rengi kendi imzasına dönüştürür. Aydoğdu’nun imzası da bu manada kırmızıdır: “Habip kırmızısı” denince akla gelen şey tek bir ton değil, bir skaladır: Istampa kırmızısı, koyu kırmızı, kan kırmızısı… Birden fazla defa bu kırmızının arkasına eklenen siyah da vardır: Kırmızının omzuna binen gölge, tansiyonu büyüten karşı ses. Bu iki renk yan yana geldiğinde fotoğraf birden “saf estetik” olmaktan çıkar ömrün çelişkilerine açılır. İsyanla sevgi birebir yüzeyde durabilir. Huzurla huzursuzluk birbirinin içine sızabilir. Gururla kırılganlık, güçle kaygı tek bir katmanda buluşabilir.

Aydoğdu’nun fotoğrafında asıl problem, rengin tek başına parlaması değil, renk ile boşluğun birbirini nasıl taşıdığıdır. Boşluk, burada yalnız “boş bırakılan yer” değildir, kuşatan bir alan, yaşanmamış bir vakit, varlığın eşiği üzere davranır. Renk ise “şimdi ve burada”nın dürtüsüdür, zihnin karmaşasını ve duyumların en küçük nüansını bile yüklenebilen canlı bir güç. Renk boşluğun içinde doğar, ancak birebir anda boşluğu da yutar, yüzeyin nefesini değiştirir. Bu yüzden Aydoğdu’nun tuvalleri düz bir bakışla tüketilmez: Yaklaştıkça katmanlar çoğalır, geri çekildikçe bütün o katmanlar tek bir ritme dönüşür.

Bu ritim bazen ani bir patlama üzere gelir, bazen denetimli bir tansiyon üzere sürer. Jestler vardır fakat rastgele değildir o jestler. Güya her atılımın arkasında, daha evvel yaşanmış bir şeyin izi gizlidir. Yüzey bir sahneye döner: Yaşanmış ve hâlâ yaşayan bir sahne. İzleyicinin karşısında duran şey, tek bir anın fotoğrafı değil, birikerek dönüşmüş bir sürekliliktir.

BİRİKEREK DÖNÜŞME

AYDOĞDU’NUN “Sanat birikerek dönüşür” fikri tuvalin üzerinde açıkça görülür: Fotoğraf bir anda olup bitmez, kendi tarihini taşır. Katmanlar birbirini örtmek için değil, birbirini çoğaltmak için vardır. Bir yerde kırmızı çekilir, diğer bir yerde yine yükselir. Siyah bazen susturur üzere olur, bazen daha yüksek bir sesin yerini kurar. Bu müsabakaların içinde “tanıklık” dediğimiz şey yalnız sanatkarın hayatına ilişkin bir hatıra değildir, fotoğrafın kendi hafızasıdır. Renk, insanlığın bıraktığı izlere, uygarlıkların katmanlarına, kolektif duyumlara da tanıklık eder. Binlerce tonun içinden en eski şahitler üzere duran kırmızı ve siyah, burada yalnız “boya” değildir, vaktin lisanıdır.

“Bir Rengin Tanıklığı”, izleyiciyi bir galerinin duvarlarında dolaştırmaktan çok, bir yüzeyin içinde dolaştırıyor. O yüzeyde her iz, bir cümlenin yarım kalmış yerini tamamlıyor; her katman, geçmişle bugünün ortasındaki arayı daraltıyor. Aydoğdu’nun kırmızısı, bir defa görüldüğünde akılda kalmıyor, daha güç bir şey yapıyor: İçeride bir yerde, unutulmuş bir şeyi dürtüyor. Fotoğraf bitmiyor, bakışın içinde sürüyor