Emekli Tahran Büyükelçisi Ümit Yardım değerlendirdi: İran’da yaşananlara yönelik ABD’nin tutumu yumuşuyor mu?
İran’daki hükümet zıddı protestolar, ülkenin 47 yıllık tarihinde hiç görülmemiş bir seviyeye ulaştı. Ülke genelinde halk sokaklara döküldü. ABD Başkanı Donald Trump, yetkililerin protestocuları bastırması halinde İran’ı “acıyan yere çok sert vurmakla” tehdit etti. Trump, ABD’nin “yardıma hazır olduğunu” da söyledi. İranlı yetkililer ise böylesi bir durumda ABD’nin bölgedeki müttefiklerine saldırarak misillemede bulunma kelamı verdi.
Buna rağmen ABD ve İran arasındaki süreç, ABD Başkanı Donald Trump’ın son konuşmasındaki sözleriyle “yumuşama” olarak algılanabilecek sinyaller verdi. Trump, “karşı taraf” kaynaklarından Tahran hükümetinin protestocuları öldürmeyi durduracağına ait teminat aldığını söyledi ve bu nedenle şimdilik İran’a saldırmayı erteleyebileceğini belirtti.
ABD’NİN ZİHNİNDE KARŞILIĞI OLMAYAN SORUNLAR
Emekli Tahran ve Rusya Büyükelçisi Ümit Yardım, iki ülke ortasında yaşananları Cumhuriyet’e kıymetlendirdi. Yardım, ABD’nin 80’li yıllardan bu yana İran’da amaç ve sonuçları muhakkak olan bir siyaset oluşturamadığına dikkat çekti. Yardım, “Bana sorarsanız, asıl münasebet Amerika’nın zihninde, Bir rejim değişikliği olduğu takdirde İran’ın içine, bölgeye ve global tesirleri ve sonuçları ne olacak? Amerika bunlarla baş edebilecek mi? sorularının cevabının olmaması. Ben bunun 46 yıldır çözemedikleri bir sorun olduğunu düşünüyorum” dedi.
‘İRAN’LA ABD’NİN TEMASSIZ BİR GÜNÜ OLMAMIŞTIR’
Amerika’nın, 80’li yıllardan bu yana İran’ın en zayıf periyodunda olduğu kanısına sahip olduğunu söyleyen Yardım, “Özellikle 7 Ekim Filistin Savaşı ve Suriye iktidar değişiminden sonra bu kanaatleri daha da güçlendi. Lakin atılacak adımlar konusunda günü birlik, günden güne değişen iletiler veriyorlar. İran’la Amerika’nın temassız hiçbir günü olmamıştır. Aslında bu da diplomasinin gerekli kaidelerinden birisi. Zira alanda savaş bir yandan sürebilir lakin diplomasi, istihbarat ve bağlantı kanallarının kesilmesi kadar vahim bir durum olamaz” diye konuştu. ABD ve İran’ın bağlantı kanallarını “yumuşamaya yönelik” kullandığını söyleyen Yardım, “Hemen bir günde olmaz fakat bağlantı kanallarını canlandırdıklarını protestoların iniş çıkışıyla da göreceğiz. Birinci kademede gaye natürel ki yumuşama. Yani İran ile ikili bağlantılarının değil de protestolar bağlamında kışkırtıcılıktan uzak kalınması yönünde” dedi.
‘İRAN’I KURTARMAK YALNIZCA PROTESTOCULARIN KANISI OLMAMALI’
İran’daki protestoların yavaş yavaş tesirini kaybedeceğini lakin halkın isteklerinin her vakit sabit kalacağını öngören Yardım, “Böyle bir iktidar, rejim değişikliğini getirmeyecektir. Fakat son analizde İran’ın geleceğini kurtarmak yalnızca protestocuların amacı olmamalı. Bu hususta sorumluluk en başta İran idaresine düşüyor. İran idaresi bir numaralı aktör ve bir numaralı sorumlu. Ben sonuçta İran iktidarının ve rejimin artık ne dersek diyelim genel değişim ve dönüşüme yönelmesi gerektiğine inanıyorum. Kaçınılmaz görüyorum. Ancak bunun daha çok iç dinamiklerle olması tarafında bir süreç yaşayacağımızı düşünüyorum” tabirlerini kullandı.
