103 yıl önce bugün: Büyük taarruz zaferle taçlandı

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde yürütülen Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktası olan Büyük Taarruz, 103 yıl evvel bugün, 30 Ağustos 1922’de zaferle sonuçlandı. Bu büyük zafer, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun yolunu açtı.
SAKARYA’DAN KOCATEPE’YE
22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılmasının akabinde Türk Ordusu, Yunan işgalini Anadolu’dan büsbütün atacak son darbeye hazırlanmak için bir yıl boyunca seferber oldu. Eksiklikler kısıtlı imkânlarla giderildi, bütün kaynaklar orduya aktarıldı. Mustafa Kemal Paşa, Meclis’teki sabırsızlığa karşın “Yarım hazırlıkla yapılacak bir taarruz, hiç taarruz etmemekten daha kötüdür” diyerek beklemeyi tercih etti.
26 Ağustos 1922 sabahı Afyon Kocatepe’den yönetilen Büyük Taarruz, 30 Ağustos’ta kesin Türk zaferiyle noktalandı. Dağılan Yunan ordusuna karşı Mustafa Kemal Paşa’nın “Ordular, birinci maksadınız Akdeniz’dir, ileri!” buyruğu tarihe geçti. 9 Eylül’de Türk ordusu İzmir’e girdi, 18 Eylül’de ise Yunan kuvvetleri Anadolu’yu büsbütün terk etti.
CUMHURİYET’İN YOLU
Büyük Zafer’in akabinde diplomasi süreci başladı. 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması imzalandı, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye’nin birinci Cumhurbaşkanı oldu. 30 Ağustos, 1924’ten itibaren Zafer Bayramı olarak kutlanmaya başlandı ve 1926’dan sonra tüm yurtta resmî bayram haline geldi.
VENİZELOS’TAN ATATÜRK’E NOBEL ADAYLIĞI
Savaş meydanında karşı karşıya gelen tarafların başkanları, barış periyodunda diplomasi masasında buluştu. Yunanistan Başbakanı Eleftherios Venizelos, 1930’da Ankara’ya gelerek Atatürk ve İsmet İnönü ile Türk-Yunan Dostluk Antlaşması’nı imzaladı.
Venizelos, 1934’te Nobel Komitesi’ne yazdığı mektupta Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi. Mektubunda, “Küçük Asya Felaketi ertesinde saygın bir ulus devlet olarak yine doğan Türkiye’nin içtenlikle uzattığımız dostluk elini kabul etmesi, halklarımız ortasında barışın temeli olmuştur. Bu barışın sağlanmasında en pahalı katkıyı gösteren kişi Mustafa Kemal Paşa’dır” tabirlerine yer verdi.
30 AĞUSTOS’UN MİRASI
Bugün, 103 yıl evvel kazanılan Büyük Zafer, sırf bir askeri muvaffakiyet değil; bağımsızlık, özgürlük ve Cumhuriyet’in temeli olarak tarihteki yerini koruyor.