4 bin yıllık gizem çözüldü: Veba Avrupa’dan Asya’ya nasıl yayıldı?

CNN Science‘nin haberine nazaran, Avrupa’dan Asya’ya yayılan ve Bronz Çağı toplumlarını tesiri altına alan veba salgınının gizemi çözülüyor. Bugüne dek sadece insan kalıntılarında izine rastlanan Yersinia pestis bakterisinin, Rusya’da bulunan 4 bin yıllık bir koyun dişinde tespit edilmesi, evcil hayvanların salgının yayılmasında kritik bir rol oynamış olabileceğini gösterdi.
BRONZ ÇAĞI’NDA VEBA BİLMECESİ
Orta Çağ’daki Kara Veba salgını sırasında pirelerin farelerden insanlara bulaştırdığı hastalık, milyonlarca kişinin vefatına yol açmıştı. Lakin Bronz Çağı’na ilişkin erken devir veba suşlarının pireler yoluyla bulaşabilecek genetik donanıma sahip olmadığı biliniyordu. Bu nedenle hastalığın Avrasya’da nasıl binlerce kilometreye yayıldığı uzun müddettir merak konusuydu.
Araştırmacılar, Rusya’daki Arkaim bölgesinde bulunan Sintashta-Petrovka kültürüne ilişkin bir koyun dişinde bakterinin izlerini buldu. Bu bulgu, vebanın sırf insanlardan değil, hayvancılıkla uğraşan toplulukların evcil hayvanlarından da yayıldığını düşündürüyor.
İNSANLAR VE HAYVANLAR ORTASINDA ÇİFT TARAFLI BULAŞ
Uzmanlara nazaran, koyunların enfekte su ya da besinler aracılığıyla bakteriyi kapması ve akabinde etleri yahut yakın teması yoluyla insanlara bulaştırması mümkün. Böylelikle göçebe topluluklarla birlikte hastalık süratle Avrasya’ya yayılmış olabilir.
ÖLÜMCÜL YAYILIM
Araştırmaya nazaran Bronz Çağı bozkırlarında birtakım mezarlıklardaki ölümlerin yüzde 20’sine veba neden olmuş olabilir. Bu oran, hastalığın periyodun toplumsal hayatı üzerindeki büyük tesirini gözler önüne seriyor.